طوطی گرینچیک

طوطی‌های گرین‌چیک (Green-Cheeked) از خانواده محبوب طوطی‌های کانر هستند. اما برخلاف پسرعموهای پرسروصدایشان، این‌ها “کوچک‌جثه” و “کم‌سروصدا” محسوب می‌شوند. طول آن‌ها حدود ۲۵ سانتی‌متر و وزنشان ۶۰ تا ۹۰ گرم است. اگر خوب نگهداری شوند، ۲۵ تا ۳۰ سال رفیق شما خواهند بود! علت نامگذاری‌شان به گرین‌چیک (گونه‌سبز)، لکه سبز زیبایی است که روی گونه‌شان دارند.

گرین چیک ها انواع مختلفی دارند و با نامهای گرین چیک نرمال، گرین چیک یلوساید (yellow side)، فیروزه ای، آناناسی و… شناخته می شوند (سینامون یا دارچینی، بلوساید و آبی محبوبیت بیشتری دارند. آنها به طور متوسط ۴ تا ۶ تخم می گذارند و بین ۲۲ تا ۲۵ روز طول می کشد تا جوجه ها از تخم در بیایند. در این پرنده ها هیچ نشانه ظاهری که نشان دهنده تفاوت جنسیتشان باشد وجود ندارد.

گرین‌چیک‌ها رنگ‌بندی‌های (Mutations) متنوعی دارند که قیمتشان را تعیین می‌کند:

1. نرمال (Normal): بدن سبز تیره و سر خاکستری/مشکی است.
2. یلوساید (Yellow-sided): زیر بال‌ها زرد روشن است و سینه کمی قرمز دارد.
3. آناناسی (Pineapple): محبوب‌ترین رنگ! ترکیبی از سینامون و یلوساید است. سینه زرد و قرمز روشن دارد و سرش روشن‌تر است.
4. سینامون (دارچینی): رنگ سبز بدن روشن‌تر است و سر مایل به قهوه ای است.
5. تراکویس (آبی): جهش رنگی خاص که پرها طیف فیروزه‌ای و آبی دارند.

قیمت‌ها بسته به سن، رنگ و میزان دستی بودن متفاوت است:

گرین چیک ها عاشق بازی کردن اند. به این منظور باید برایشان اسباب بازی هایی از بیرون تهیه کرده یا خودتان بسازید. غیر از این وسایل بازی که شما تهیه می کنید، خود آنها هم وسایلی به عنوان اسباب بازی در خانه پیدا می کنند که هرگز گمان نمی کردید می توانند به این عنوان استفاده شوند. آنها دوست دارند بجوند، دوست دارند از چیزها بالا رفته و آویزان شوند، گاهی دلشان می خواهد داخل چیزهایی مثل جعبه یا حتی آستین های لباس شوند و آنها را کشف کنند.

مهم تر از همه دوست و نیاز دارند با شما بازی کنند و برای این کار خیلی وقت ها خودشان پیش قدم می شوند. یکی از بازی های محبوبشان هم این است که چیزی را بیندازند تا شما بگیریدش. گرین چیک های جوان حتی مثل توله سگها علاقه مند به کشتی گرفتن اند. چه با شما و چه با خرت و پرت‌هاشان. بعضی‌شان این عادت را حتی در بزرگسالی هم حفظ می کنند. اگر برای آموزش آنها وقت بگذارید، می توانید چند تایی حقه بامزه یادشان بدهید که شما و خودتان را سرگرم کنند.

گرین‌چیک‌ها عاشق بازی کردن هستند. آنها دوست دارند بجوند، آویزان شوند و حتی داخل لباس شما بروند!

• پرنده بغلی: آنها به معنی واقعی کلمه “بغلی” هستند و دوست دارند سر و گردنشان نوازش شود.
• شجاعت: با اینکه کوچک هستند، بسیار شجاع‌اند و ممکن است حتی به سمت سگ یا گربه بروند (پس مراقب باشید!).
• نیاز به توجه: اگر وقت ندارید، گرینچیک نخرید. آنها اگر تنها بمانند افسرده و پرخاشگر می‌شوند.

گرین‌چیک‌ها پرنده‌های اجتماعی هستند. اگر دو تا باشند، ممکن است آنقدر با هم خوب شوند که دیگر شما را تحویل نگیرند! اگر می‌خواهید پرنده‌تان با شما رفیق بماند، باید برایش وقت بگذارید. هشدار: خانه را ایمن کنید! گرینچیک‌ها از اجسام براق، بادکنک و پارچه‌های بزرگ که تکان می‌خورند می‌ترسند.

گرین چیک ها دوست دارند بغلشان کنید. آنها به معنی واقعی کلمه پرندگان بغلی هستند (درست مثل اقوام بزرگترشان ماکائوها). البته این یک ویژگی شخصی است و ممکن است بعضی شان علاقه کمتری به این کار داشته باشند. در هر حال مساله سر دفعات تکرار است، و گرنه در کل بغل شدن را دوست دارند.

خیلی از این طوطی ها دلشان می خواهد سرو گردنشان را نوازش کنید و حتی بعضی بدشان نمی آید به پشت انداخته و شکمشان را قلقلک کنید. البته نباید فراموش کرد تفاوت همیشه وجود دارد. مثلا بعضی از آنها فقط در دوره هایی از ماه دلشان چنین نوازش هایی می خواهد و ممکن است غیر از این دوره ها این رفتارتان را دوست نداشته باشند. بعضی هم اصلا علاقه ای به لمس شدن ندارند که البته این دسته جزو استثنائات هستند.

خانواده کانرها در کل طوطی های بسیار بامزه و خوش آب و رنگی اند و به همین خاطر بسیاری از مردم مشتاق داشتن شان می شوند. غافل از اینکه اغلب آنها بسیار پرسروصدا هستند و طوری جیغ می کشند که فرد خیلی زود از بابت خریدشان پشیمان می شود. اما انواع کوچکتر کانرها که گرین چیک هم از آن دسته است این طور نیستند و مثل طوطی هلندی پرنده نسبتا ساکتی محسوب می شوند.

البته دقت داشته باشید که می گوییم «نسبتا آنها صدایی در حد قدقد کردن در می آورند که در قیاس با صدای جیغ گوش خراش دیگر کانرها چیزی محسوب نمی شود. اما همین هم نسبی است. بعضی از گرین چیکها مدام صاحبشان را صدا می کنند و بعضی تقریبا همیشه ساکت اند. در مورد حرف زدن هم خوب است بدانید که این پرنده را به عنوان پرنده سخنگو نمیشناسند.

در بهترین حالت اگر زمان کافی برایشان بگذارید ممکن است چند کلمه ای یاد بگیرند اما فقط چند کلمه. ضمن اینکه همین تعداد کلمات هم به خاطر جنس صدایی که دارند، چندان قابل درک نخواهد بود. اما در عین حال گرین چیک هایی هم بوده اند که کلمات زیادی یاد گرفته باشند.

گرین چیک برخلاف ظاهر آرامش، پرنده‌ای بسیار اجتماعی و پرحرف است. این طوطی با صداهای مختلف احساسات، نیازها و واکنش‌های خود را بیان می‌کند. البته هیچ صدایی به‌تنهایی معنای قطعی ندارد و باید آن را در کنار زبان بدن، حالت پرها، وضعیت چشم‌ها و شرایط محیط تفسیر کرد.

اگر یاد بگیرید هر صدا چه مفهومی دارد، راحت‌تر متوجه می‌شوید که پرنده شما خوشحال است، حوصله‌اش سر رفته، ترسیده یا به کمک نیاز دارد.

گرین چیکها پرنده های اجتماعی هستند و کمتر از سایر طوطی ها مشکلی با پرنده دوم پیدا می کنند. اغلب طوطی ها ترجیح شان به تنها بودن است و پرنده دیگری را نمی پذیرند اما گرین چیکها کمتر چنین حساسیتی دارند. مساله اصلی خود فرد به عنوان صاحب است. چطور؟ اگر دو گرین چیک را با هم نگه دارید اتفاقاتی محتمل است بیفتد که ممکن است خوشایند شما باشد یا برعکس آزارتان دهد.

یک حالت این است که این دو با هم کنار بیایند و رابطه خوبی هم با هم داشته باشند، اما باز هم اهلی بوده و به محبت و توجه شما نیاز داشته باشند. حالت دوم این است که این دو اینقدر با هم خوب باشند که بودنشان برای هم کفایت کرده و نیازی به محبت انسانی نداشته باشند. در نتیجه دیگر شما را نخواهند پذیرفت و اهلی نمی شوند. در این حالت حتی توجه شما به آنها ایجاد مزاحمت برایشان محسوب شده و نتیجه اش ایجاد پرخاشگری در آنهاست.

حالت بعدی این است که این دو پرنده باهم نسازند و از هم خوششان نیاید. گاهی پرنده های اول به پرنده های تازه وارد حسودی کرده و نسبت به او پرخاشگر هستند. در این صورت باید آنها را در دو قفس نگهداری کرد و در زمان های مختلف هم از قفس بیرونشان آورد. این یعنی شما موظفید دو برابر وقت بگذارید تا به هر دوی آنها توجه کافی کرده باشید.

در این حالت طبیعی است که وظایف شما بیشتر و سنگین تر است. البته ممکن است در عین حال که آنها در قفس هایی جدا از هم زندگی می کنند، در خارج از قفس باهم مشکلی نداشته باشند و از بودن و همراهی هم لذت ببرند. با این وجود هم باز باید دو برابر وقت بگذارید تا به هر دو به اندازه کافی برسید. در واقع اگر فکر می کنید با آوردن یک پرنده کارتان سبک می شود اشتباه کرده اید. مگر اینکه به آن وضعیتی که دو پرنده با هم خوب و خوش اند و نیازی به شما ندارند راضی باشید. در این صورت آنها فقط موجودات زیبا و جذابی خواهند بود که با شما رفاقتی ندارند.

سلامت گرینچیک شما مستقیماً به غذایش ربط دارد.

• غذای اصلی: پلت مخصوص طوطی‌سانان (برندهایی مثل ورسله‌لاگا یا زوپریم) باید ۶۰٪ رژیم را تشکیل دهد.
• میوه‌ها (مجاز): سیب (بدون هسته)، موز، انگور، انار، انواع توت.
• سبزیجات (مجاز): کلم بروکلی، هویج، اسفناج، فلفل دلمه‌ای (عاشق دانه‌هایش هستند).
• غذاهای ممنوعه (سمی): آووکادو (کشنده)، شکلات، پیاز، سیر، هسته سیب، نمک، شکر و قارچ.

در این پرنده‌ها هیچ نشانه ظاهری قطعی برای تفاوت جنسیت وجود ندارد (دیمورفیسم جنسی ندارند). پس چطور بفهمیم؟

1. تست DNA (قطعی‌ترین روش): با ارسال چند پر یا قطره خون به آزمایشگاه، با هزینه حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان جنسیت دقیق مشخص می‌شود.
2. تست لگن (نیازمند تجربه): اگر فاصله دو استخوان لگن زیاد باشد، احتمالاً ماده است و اگر بهم چسبیده باشد، نر است. (توصیه نمی‌شود چون ممکن است به پرنده آسیب بزنید).
3. رفتار: نرها معمولاً جسورترند، اما این روش خطا دارد.

گرین‌چیک‌ها پرندگان فعالی در امر تولیدمثل هستند. در شرایط اسارت (داخل منزل یا سالن پرورش) و با فراهم بودن دما و غذای مناسب، این پرندگان می‌توانند تا ۳ بار در سال هم تخم‌گذاری کنند و جوجه بدهند.

با این حال، برای حفظ سلامت پرنده، نکات زیر بسیار حیاتی است:

• تعداد استاندارد: حرفه‌ای‌ها معمولا توصیه می‌کنند که حداکثر ۲ بار در سال از جفت جوجه‌کشی کنید.
• خطر تخم‌گذاری زیاد: جوجه‌کشی مداوم و پشت سر هم (۳ بار یا بیشتر) باعث تخلیه کلسیم بدن پرنده ماده، ضعیف شدن سیستم ایمنی و کوتاه شدن عمر او می‌شود.
• دوره استراحت: پس از هر دوره جوجه‌دهی، برداشتن لانه و ایجاد یک دوره استراحت چند ماهه برای تقویت مجدد جفت ضروری است.

آمار کلی هر دوره:

• تعداد تخم: معمولاً بین ۴ تا ۶ عدد.
• مدت جوجه شدن: حدود ۲۴ روز.
• دون‌خور شدن جوجه‌ها: حدود ۸ تا ۱۰ هفته.

گرین چیکها معمولا پرنده های دوست داشتنی و ایده آلی برای خانواده هستند. حسابی فعال و پرانرژی اند و همین باعث می شود نه فقط با یک نفر که با تمام اعضای خانواده و حتی با مهمانان هم معاشرت داشته باشند. البته آنها به هر حال فقط یک نفر را به عنوان صاحب و فرد محبوبشان انتخاب می کنند اما با بقیه هم ارتباط می گیرند که این برای اعضای خانواده خیلی لذت بخش است. بچه ها هم به طور خاص از بودن با این پرنده لذت خواهند برد.

آخر گرین چیک برخلاف خیلی از پرنده ها و طوطی های دیگر، عاشق بغل شدن و نوازش است. بسیاری از طوطی ها نه تنها از نوازش خوششان نمی آید که دوست ندارند کسی آنها را آن طور که دیگر حیوانات را بغل می کنند، در آغوش بگیرد. اما گرین چیکها اهمیتی به این موضوع نمیدهند و اعتراضی نمی کنند. در نتیجه بچه ها می توانند به سادگی آنها را بغل و نوازش کنند.

اما این مهربانی گرین چیکها چندان به نفعشان نیست. آنها پرندگان کوچک و ریز جثه ای هستند و ممکن است به سادگی با فشار کودک خفه شده و بمیرند. بنابراین بهتر است نگذارید بچه ها سراغشان بروند.

اغلب گرین چیکها اهل پرخاش نیستند و گاز نمی گیرند. هر چند در صورتی که درست اجتماعی نشده باشد ممکن است چنین رفتاری هم از او سر بزند. اما در کل هر پرنده، حتی اگر پرخاشگر هم باشد باز معنی اش این نیست که نمی ترسد. ترس احساسی طبیعی است و پرنده ها هم آن را دارند. آنها معمولا در حالت کلی از چیزهای ناآشنا، پرنده هایی که خوب اجتماعی نشده باشند، افراد غریبه و جاهای نا آشنا می ترسند. و پرنده های کوچک، بیشتر از بزرگها.

این در مورد گرین چیک هم صادق است. او از حیواناتی که برایشان خطرناک است، مثل سگ و گربه میترسد. از بادکنک می ترسد. از گوی های درخشانی که عکس چیزها را منعکس می کنند می ترسد. از پارچه بزرگی که بالای سرش تکان بدهید یا چیزهای مواج هم همین طور. عموما هر چیز بزرگ و درخشانی که تکان می خورد برای او ترسناک است. بنابراین بهتر است همه آن چیزهایی که باعث ترس و وحشتش می شود، از او دور کنید.

علت انتخاب بسیاری از افراد برای نگهداری پرنده خانگی این است که گمان می کنند آنها کمتر از پت هایی مثل سگ و گربه نیاز به صرف وقت دارند. بدیهی است که این طرز فکر اشتباه است. لااقل در مورد طوطی ها باید گفت کاملا اشتباه است! آنها به اندازه سگ و حتی انسان نیاز به توجه و معاشرت دارند. این پرنده ها اجتماعی هستند و در طبیعت به صورت گروهی زندگی کرده و هرگز گروه را ترک نمی کنند.

وقتی از گروه و طبیعت جدا شده و به خانه شما می آیند، تمام توجه و نیازشان به معاشرت را از شما می خواهند. در عوض تمام وفاداری و توجه شان را هم به شما خواهند داد. حالا دیگر شما همه چیز او هستید. دوست، همراه و حتی سرگرمی اش. بنابراین داشتن گرینچیک برای کسی که اغلب خارج از خانه به س ر می برد و فقط برای خواب به خانه برمی گردد، اصلا توصیه نمی شود.

این پرنده برای افرادی مناسب است که بخش عمده ای از روز یا لااقل چند ساعت از روز را در خانه هستند و می توانند به او برسند. در این راستا، توصیه می شود قفس او را در جایی که اعضای خانواده هستند، جایی مثل هال خانه قرار دهید. درب قفس را وقتی خانه هستید باز بگذارید تا بتواند از آن خارج شود. ضمن معاشرتها و کارهای خانوادگی وقتی را هم به طور مستقیم به او بدهید.

با او حرف بزنید، زمانی که دارید در اینترنت گشت می زنید روی شانه تان بگذاریدش، نوازش اش کنید و… غیر از اینکه اوقاتی را ضمن کار به او اختصاص می دهید، لازم است وقتی را به طور اختصاصی برایش کنار بگذارید. یعنی بی اینکه سرتان در هیچ کار دیگری باشد او را روی پا بگذارید، نوازش اش کنید و با او حرف بزنید یا بازی کنید. اگر چنین فرصتی ندارید قید داشتن گرین چیک راهم بزنید.

انتخاب اسم برای گرین‌چیک‌ها خیلی جذاب است، به خصوص که این طوطی‌ها شخصیت‌های بازیگوش و بامزه‌ای دارند. در اینجا تعدادی از محبوب‌ترین و قشنگ‌ترین اسم‌ها را برایتان دسته‌بندی کرده‌ام:

اسامی پیشنهادی برای نر (پسر)

• چیکو (Chico): یکی از محبوب‌ترین اسم‌ها که تلفظش هم راحت است.
• فندق: چون گرین‌چیک‌ها عاشق آجیل هستند و جثه ریزی دارند.
• توتو (Toto): کوتاه و آهنگین.
• پسته: بامزه و ایرانی.
• الکس (Alex): یک اسم کلاسیک برای طوطی‌ها.
• لیو (Leo): کوتاه و شیک.
• تایگر: اگر پرنده‌تان خیلی شلوغ‌کار و پرجنب‌وجوش است.
• کایکو: خاص و خوش‌آهنگ.

اسامی پیشنهادی برای ماده (دختر)

• نبات: شیرین و دوست‌داشتنی.
• عسل: مناسب برای پرنده‌هایی با رنگ‌های گرم‌تر (مثل سینامون یا آناناسی).
• لونا (Luna): بسیار محبوب و زیبا.
• کوکی (Cookie): به معنی بیسکویت، خیلی بامزه است.
• نانا: ساده و مهربان.
• بلا (Bella): به معنی زیبا.
• میشا: نرم و لطیف.
• گیلاس: اگر پرنده‌تان پرهای قرمز یا رفتار شیرینی دارد.

اسامی مشترک (اسپرت) و بامزه

• کیوی: به خاطر رنگ سبز بدنش، این اسم خیلی رایج است.
• لیمو: برای گرین‌چیک‌هایی که رنگ زرد یا سبز روشن دارند.
• فلفل: عالی برای پرنده‌هایی که کمی گاز می‌گیرند یا تند و تیز هستند!
• زیتون: متناسب با رنگ اصلی گرین‌چیک‌ها.
• موجیتو: یک اسم سبز و خنک!
• پشمک: اگر پرنده‌تان پف می‌کند و خودش را لوس می‌کند.

یک نکته کوچک: سعی کنید اسمی انتخاب کنید که مصوت‌های کشیده مثل «آ» یا «او» داشته باشد (مثل چیکو، لونا، میشا)؛ طوطی‌ها معمولاً این اسم‌ها را راحت‌تر یاد می‌گیرند و به آن واکنش نشان می‌دهند.

نویسنده: زهرا الوندی