رنگ استاندارد روتوایلر سیاه تا مشکی بور به سمت فندقی است. عمر متوسط نژاد روتوایلر نه تا دوازده سال می باشد. به عنوان سگی نیرومند، باهوش و با غریزه نگهبانی درتعداد فراوان در اروپا گسترش یافتند. در آن زمان سربازان روم در لشکرکشیهای خود از این نژاد سگ برای راندن احشام و محافظت از آنها طی شبها در مسیر جنگها استفاده میکردند تا جایی که در آلمان یک شهر به نام روتوایلر نام گذاری شده است. درجنگ جهانی اول و دوم این نژاد خدمات بسیار ارزشمندی به عنوان پیغام رسان، راهنما، نگهبان و امدادگر داشته است.
روتوایلر را تا قرن ۱۹ به شیوه ی سنتی و برای اهداف گفته شده پروش میدادند تا زمانی که راه آهن برای انتقال احشام جایگزین شد. امروزه از آن به عنوان سگ جستجوگر، راه یاب برای افراد نابینا، سگ نگهبان و سگ پلیس استفاده میشود. در این نژاد توازن، پایداری، تناسب، هوش و قدرت بدنی بسیار بارز است.
سگ های روتوایلر بسیار قوی هستند و به راحتی آموزش می بینند. سر آن ها طول متوسطی دارد و بین دو چشم فاصله نسبتا زیادی است. قسمت پیشانی دارای فرورفتگی میانی بوده که کاملا مشخص است. بینی آن ها رشد مناسبی داشته، گونه ها به طور معمول کمی شل و آویزان میباشند و روی دهان را پوشش میدهند. هر دو فک بسیار قوی هستند.
روتوایلر ها دارای فرمول دندانی کامل (۴۲ دندانی) هستند. چشم ها اندازه متوسط داشته و فرم بادامی دارند. گوش ها به اندازه متوسط و مثلثی و پهن هستند و در بالاترین جای سر قرار دارند. گردن بسیار قوی و پهن بوده و دارای عضلاتی برجسته است. وقتی دست ها از جلو دیده می شوند، بسیار قوی و عضلانی هستند و از پهلو نیز این موضوع به خوبی جلب توجه می کند. پنجهها هم پهن و بسیار قوی هستند.
روتوایلر ها سگهایی تعلیم پذیر، با صاحب خود مهربان و علاقمند جستجو کردن و نگهبانی هستند. سگ های این نژاد بسیار قدرتمند بوده و اگر درست تربیت نشوند، بسیار خطرناک خواهند بود. با اطرافیانشان ارتباط خوبی برقرار می کنند ولی با میهمانان و ناآشنایان تند خو و بد اخلاق هستند. بهتر است کسانی روتوایلر نگهدارند که حوصله تربیت کردن آن را داشته باشند در غیر این صورت میتوانند برای صاحبشان مشکل ساز شوند. البته سگهای این نژاد به خطرناکی سگهای نژاد پیت بول نیستند ولی باید برای تربیت و نگه داری از آن ها حوصله و توجه لازم را داشت.
این نژاد از سگها اصالتا علاقمند به نگهبانی، توجه به گله های حیوانات، آموزش به عنوان سگ نگهبان شخصی و انجام کارهایی که قدرت بدنی بالا میخواهد، میباشند.
روتوایلرها دارای بیماریهای خاص و نگران کننده نیستند. مانند اکثر نژاد های بزرگ بایستی از تولگی توجه به مفصل لگنی–رانی داشت و در زمان های مشخص از آن ها رادیوگرافی کرد تا مطمئن شد دچار مشکل نیستند.
به تغذیه روتوایلر باید توجه کافی داشت، تغذیه مناسب و متعادل و جلوگیری از چاق شدن حیوان از مهم ترین مسائلی است که در هنگام نگهداری از این نژاد باید به آن توجه نمود. برس زدن روزانه، حمام دادن منظم و با فاصله، تمیز کردن بین چین های پوستی، توجه به سلامت گوش ها و دستگاه تنفسی، داشتن فضای مناسب حرکتی و پیاده روی روزانه از مواردی است که برای پیشگیری از چاق شدن، ابتلاء به بیماری های گوارشی و قلبی بسیار مهم است.