شایسته است مسلمانان در استفاده های گوناگون از حیوان به استراحت آن توجه کند و زمان و مکان مناسبی را برای استراحت آن در نظر بگیرد و هنگام استراحت آن ها به ویژه درشب از کاری که موجب سلب آسایش آن هاست بپرهیزد. در این نوشتار کوتاه به نمونهای از اهمیت استراحت حیوان در کلام اهل بیت(ع) میپردازیم.
از نگاه روایات بهترین مکان برای استراحت حیوان مکانی است که داری سه ویژگی باشد.
سرسبز، خاکی نرم و داری بیشترین پوشش گیاهی باشد.
در این زمینه امام صادق(ع) از لقمان حکیم نقل میفرمایند که وی به فرزندش گفت:
هنگامیکه به محل استراحت نزدیک شدی ازمرکب فرود بیا… و هرگاه خواستید در منزلی استراحت کنید بهترین و نیکوترین مکان از حیث رنگ(سر سبز و خرم) و خاک(نرم و حاصلخیز) و دارای بیشترین گیاه را برگزیند.۱
مسیر عبور حیوانات نیز در اسلام اهمیت دارد. پیامبر اکرم(ص) در سفارشی میفرماید: هرگاه حیوان لاغری برای پیمودن راه به استراحت نیاز دارد، در استراحتگاه به آن استراحت دهید واگر سرزمین خشک وبی آب گیاه بود، از آنجا به سرعت گذر کنید واگر سرزمین سرسبز و خرم بود، در استراحتگاه فرود آیید.۲
امیرمومنان(ع) در سفارش به مامور مالیات میفرمود: شتران را هنگام پیمودن مسیر از راهی که دو طرف آن علفزار است عبور بده و آن ها را به جاده خشک و بی علف نکشان.۳
نیز حضرت میفرماید: هر گاه(حیوانات) به آب و علفزار رسیدند، فرصت دهید تا از علف و آب استفاده کنند.۴
در انتخاب محل استراحت حیوان باید محلی امن و بی خطر را انتخاب کرد. و نهی شده است از شکار پرندگان هنگامیکه در آشیانه هستند. چرا که آشیانه محل امن و آسایش حیوان است.
در این راستا رسول خدا(ص) میفرماید: پرنده در آشیانه اش در پناه و امان الهی است. هرگاه پرواز کرد، میتوانید آن را شکار کنید.۵
تمیزی و پاکیزکی محل استراحت نیز مهم است.زیرا زیستگاه آلوده و آب وخاک ناسالم به سلامت آن ها آسیب میرساند.
در حدیثی پیامبراکرم(ص) میفرماید: آغل گوسفندان را پاکیزه نگهدارید وخاک وخاشاک آن را بزدایید، زیرا آن، حیوانی بهشتی است.۶
۱) المحاسن، ص۳۷۵ ۲) من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۹۰ ۳) نهج البلاغه، نام۲ ۴) همان ۵) دعائم الاسلام، ج۲، ص۱۶۸ ۶) الکافی، ج۶، ص۵۴۴
منبع: مفتاح الحیاه، جوادی آملی، نشر اسراء، قم،۱۳۹۱
نویسنده: رحمت یزدی
