معرفی انواع نژادهای سگ؛ راهنمای کامل گروه‌بندی و ویژگی‌های سگ‌ها

سگ‌ها صدها نژاد مختلف دارند که هرکدام از نظر اندازه، ظاهر، خلق‌وخو و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند. برای شناخت بهتر این نژادها، آن‌ها را بر اساس ویژگی‌هایی مانند جثه، گروه نژادی و وظیفه دسته‌بندی می‌کنند. در واقع نژاد به دسته‌ای از حیوانات که خواص فیزیولوژیک، آناتومیک و مرفولوژیک یکسانی داشته باشند و بتوانند این صفات را به نسل بعدی خود انتقال دهند اصطلاحا نژاد اطلاق می‌شود. به عبارت دیگر شباهت ژنتیکی و شکلی به قدری زیاد است که فرزندان آنها نیز شبیه به خود آنها هستند. به همین دلیل برای شناسایی و حفظ خصوصیات یک نژاد در بعضی از کشورها موسساتی وجود دارد که علاوه بر تعیین مشخصات استاندارد برای هر نژاد، نسبت به ثبت اعضاء آنها نیز اقدام می‌کنند. امروزه سازمان‌های معتبری مانند باشگاه کنل آمریکا (American Kennel Club یا AKC) و فدراسیون بین‌المللی سگ‌شناسی (Fédération Cynologique Internationale یا FCI) استانداردهای نژادهای مختلف سگ را تدوین و ثبت می‌کنند. این استانداردها به شناسایی ویژگی‌های ظاهری، رفتاری و اصالت هر نژاد کمک می‌کنند و به‌طور منظم به‌روزرسانی می‌شوند.

نژادهای سگ از لحاظ گوناگون مورد تقسیم‌بندی قرار می‌گیرد که شامل:

تقسیم‌بندی از لحاظ جثه

1. اندازه کوچک (S)
2. اندازه متوسط (M)
3. اندازه بزرگ (L)
4. اندازه خیلی بزرگ (XL)
5. اندازه خیلی خیلی بزرگ (XXL)

تقسیم‌بندی سگها از لحاظ رنگ

اگرچه سگ‌ها تنوع رنگی بسیار زیادی دارند، اما رنگ پوشش معیار اصلی طبقه‌بندی نژادها نیست و بیشتر برای توصیف ویژگی‌های ظاهری هر نژاد استفاده می‌شود.

تقسیم‌بندی سگها از لحاظ دسته

برخی نژادها از نظر ویژگی‌های ظاهری نیز در گروه‌هایی مانند هوند (Hound)، اشپیتز (Spitz) و براکیوسفال (Brachycephalic) شناخته می‌شوند.

تقسیم‌بندی سگ‌ها از روی وظایف

تقسیم‌بندی سگ‌ها از نظر وظیفه مهمترین و کاربردی‌ترین نوع تقسیم‌بندی است و به ۷ گروه مختلف تقسیم‌بندی می‌شوند:

1. سگ‌های شکاری: مثل نژاد گری هاند که یک سگ شکارچی ذاتی است.
2. سگ‌های ورزشی: مثل گلدن رتریور، لابرادور رتریور و کوکر اسپانیل.
3. سگ‌های غیر ورزشی: دالمیشن از معروف‌ترین دسته این سگ‌هاست.
4. سگ‌های کار: مثل سگ‌های سورتمه‌کش، سگ نگهبان دوبرمن، آکیتا، آلاسکا مالاموت
5. سگ‌های گله: مثل سگ‌های ژرمن شپرد که یکی از محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نژادهای سگ در جهان محسوب می‌شود.
6. سگ‌های تریر: از نژادهای شناخته‌شده گروه تریر می‌توان به جک راسل تریر، وست هایلند وایت تریر، اسکاتیش تریر، فاکس تریر و بول تریر اشاره کرد. بسیاری از این نژادها جثه کوچکی دارند، اما به شجاعت، انرژی بالا و غریزه شکار معروف هستند.
7. سگ‌های بازی: مثل سگ شی هوا هوا

سگهای شکاری

از دسته سگ‌های هوند، زیباترین و معروفترین نژاد آن نژاد زیبای افغان هوند است. منشا اصلی این سگ کشور افغانستان است. از مشخصه ظاهری این سگ می‌توان به جثه بزرگ(۶۸.۵ تا ۷۳.۵)، موهای بلند، صاف و ابریشمی آن اشاره کرد وزن این حیوان تقریبا ۶۰ کیلوگرم و دارای هر رنگی می‌باشد. طول عمر این حیوان حدودا ۱۴ سال تخمین زده شده است.

سگ‌های ورزشی

از بین همه گروه‌ها، سگهای ورزشی ممکن است از نظر نژاد و هدف از همه بهتر قابل تشخیص باشند، چون اعضای این گروه برای وظایفی که برای آنها تربیت شده‌اند به کار گرفته می‌شوند. AKC رسما ۳۲ نژاد را در این گروه به رسمیت می‌شناسد که شناخته شده‌ترین آنها گلدن رتریور و لابرادور رتریور هستند.

سگهای ورزشی دوست داشتنی و بسیار قابل آموزش هستند؛ این گروه شامل رایج‌ترین نژادهای سگ متعلق به خانواده‌هایی در ایالات متحده است. به همین دلیل آنها به دلیل توانایی آموزش به عنوان سگ‌های خدمات هم مورد علاقه قرار می‌گیرند. همچنین طبیعت آنها به گونه‌ایست که برای خانواده‌های دارای فرزند ایده‌آل هستند.

سگ‌های غیر ورزشی

گروه سگ‌های غیرورزشی از نظر ظاهر، اندازه و خلق‌وخو بسیار متنوع است و برخلاف بسیاری از گروه‌های دیگر، ویژگی مشترک مشخصی از نظر وظیفه یا کاربرد ندارند. به همین دلیل نژادهای این گروه تنها در دسته‌بندی‌های رسمی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. اگرچه همه آن‌ها تاریخچه‌ای جذاب و کاربردهای متفاوتی در گذشته داشته‌اند. امروزه نژادهای متنوع گروه غیرورزشی بیشتر به عنوان حیواناتی همراه مورد توجه قرار می‌گیرند، زیرا همه آنها برای تعامل با برخی از ظرفیت‌ها خلق شده‌اند.

سگهای غیرورزشی از گروه متنوعی از نژادها با اندازه، پوشش، شخصیت و ظاهری متفاوت تشکیل شده‌اند. این گروه از طیف گسترده‌ای از زمینه‌ها می‌آیند و تفاوت در ویژگی‌هایشان می‌تواند بسیار زیاد باشد. اکثر آنها سگهای خانگی خوبی هستند.

سگهای کار

از دسته سگ‌های کار، می‌توان به یک نژاد مشهور و پرطرفدار به نام باکسر اشاره کرد. منشا این سگ کشور آلمان می‌باشد. این حیوان بسیار خانواده دوست و آرام است ولی، زمانی که برای صاحب دام خطری احساس کند روی آرامش این سگ نیز نمی‌توان حساب کرد. این سگ بسیار بازیگوش و چالاک بوده و همچنین جزو سگهای براکیوسفال نیز محسوب می‌شوند. باکسر از نژادهای براکیوسفال (Brachycephalic) محسوب می‌شود. سگ‌های براکیوسفال دارای جمجمه پهن، پوزه کوتاه و صورت نسبتاً تخت هستند و به همین دلیل ممکن است بیشتر از سایر نژادها در معرض مشکلات تنفسی قرار بگیرند. باکسر از نژادهای قدرتمند، عضلانی و پرانرژی محسوب می‌شود و به دلیل قدرت بدنی، هوش و وفاداری، در گذشته برای نگهبانی و برخی فعالیت‌های کاری مورد استفاده قرار می‌گرفت.

گردن این حیوان عضلانی، فرم سینه کاملا فراخ، شکم باریک و دارای دست و پایی بلند می‌باشد. قد باکسر بین ۵۵.۵ تا ۶۱ سانتیمتر و وزن آن حدود ۲۸ تا ۳۰ کیلوگرم است. از جمله بیماری‌های شایع در این حیوان، بیماری‌های قلبی عروقی از قبیل تنگی تحت آئورتیک (Subaortic stenosis) و دیسپلازی مفصل ران می‌باشد. طول عمر این حیوان حدودا ۱۱ تا ۱۴ سال است.

سگهای گله

از دسته سگ‌های گله سگ ژرمن شپرد است. ژرمن شپرد یکی از محبوب‌ترین، باهوش‌ترین و توانمندترین نژادهای سگ در جهان است و به دلیل یادگیری سریع، فرمان‌پذیری و توانایی انجام وظایف مختلف، در پلیس، امداد و نجات، ارتش و عملیات جستجو کاربرد گسترده‌ای دارد.این نژاد در کشورهای مختلف با نام‌های متفاوتی شناخته می‌شود که رایج‌ترین آن‌ها German Shepherd Dog است. ژرمن شپرد یکی از پرکاربردترین نژادها در پلیس، جست‌وجو و نجات، کشف مواد مخدر و عملیات امدادی است. از ویژگی‌های ظاهری ژرمن شپرد می‌توان به بدن عضلانی، گوش‌های برافراشته، پوزه کشیده، دم پرپشت و پوشش دورنگ (معمولاً مشکی و قهوه‌ای) اشاره کرد. در صورتی که نژاد این سگ هرگونه ناخالصی داشته باشد گوش‌ها می‌افتند و فرم مثلثی و کوچک پیدا می‌کنند و همچنین، در ناحیه موهای مشکی، موهای سفید وجود دارد. منشا نژادی این حیوان کشور آلمان است. قد آن ۵۵.۸ تا ۶۱ سانتیمتر، وزن ۲۷.۵ تا ۳۸.۵ کیلوگرم و طول عمری حدود ۱۳ سال دارد.

سگهای تریر

از شناخته‌شده‌ترین نژادهای گروه تریر می‌توان به جک راسل تریر، وست هایلند وایت تریر و اسکاتیش تریر اشاره کرد که به شجاعت، انرژی بالا و غریزه شکار معروف هستند. پوشش ابریشمی سفید، موهای صاف و بدون موج از مشخصه ظاهری این سگ است. طول موها تا ۲۲ سانتیمتر نیز رشد می‌کند. به طوری که گوش‌ها و دم نیز توسط موها پوشانیده می‌شوند. چشم‌ها سیاه رنگ، گرد و بزرگ هستند. این سگ دارای پوزه سیاه رنگ همراه با سوراخ‌های بینی گشاد است. قد این حیوان حدودا ۲۱ تا ۲۵ سانتیمتر و وزن ۳ تا ۴ کیلوگرم است.

مالتیز یکی از بهترین سگ‌ها برای نگهداری در آپارتمان محسوب می‌شود و برا‌ی نگهداری این سگ نیازی به وجود حیاط در ساختمان نیست. طول عمر این حیوان حدودا ۱۵ سال و یا اندکی بیشتر است. شانه زدن موها و برس کشیدن پوست برای تمیزی سگ حائز اهمیت است. چشم‌ها وگوش‌ها باید به طور منظم چک شود و اگر لازم بود از قطره‌های مجاز استریل استفاده گردد.

سگ‌های بازی

نژادهای کوچک گروه بازی،انواع پوششها و رنگها را دارند تا حدی که هر نوع سلیقه‌ای را جذب خود کنند. اما همه آنها به اندازه کافی کوچک هستند که به راحتی در دام انسان‌های مورد علاقه خود قرار می‌گیرند. در واقع این سگها، نسخه شخصی خود از سگهای کار هستند؛ به گونه‌ای که به سختی در کنار محبتی که به شما می‌ورزند کار می‌کنند. نژادهای این گروه اغلب مورد توجه ساکنان شهرها قرار دارند؛ چون اندازه کوچکشان، آنها را برای حیاط و آپارتمان‌های کوچکتر مناسب می‌کند.