در این قسمت با تغذیه، عادات و رفتار سگها آشنا میشویم، امید که با شناخت بیشتر این حیوان به هنگام نگهداری از آنان آسایش و آرامش بیشتری را برایشان فراهم کنیم.
تغذیه سگها
باید اشاره داشت که بحث تغذیه سگ ها، بحثی گسترده و وسیع است که در مجال این مبحث نمی گنجد. در این سر فصل تنها به ویژگیهای تغذیه در سگ ها پرداخته میشود.
جیره سگ ها باید دارای مقادیر کافی ویتامین، پروتئین و مواد معدنی باشد.
حال در صورت تامین نشدن مواد غذایی مورد احتیاج بدن، سگ علایم و اختلالات تغذیهای زیر را بروز میدهند:
۱. پیکا (Pica: گنده خواری): خوردن موادی که حتی ارزش غذایی نداشته ( مدفوع، سنگ، تکه آهن، شیشه و…) بلکه بسیار زشت هستند.
۲. گرسنگی بیش از حد: اقدام به گنده خواری و آشغال خواری می کنند تا گرسنگی را از خود دور کنند.
۳. کمبود مواد معدنی: کمبود مواد معدنی و کم خونی می تواند عامل گنده خواری در سگها شود.
۴. مشکلات رفتاری: سگ ها گاهی برای جلب توجه صاحبان خود یا رهایی از تنهایی اقدام به این عمل می کنند.
۵. مشکلات گوارشی: غذاهایی که حیوان نتوانسته آن ها را به خوبی هضم کند در مدفوع می گردد تا آن ها را دوباره بخورد. (التهاب پانکراس، عفونت های روده ها) برای جلوگیری از خوردن مدفوع توسط حیوان می توان به غذای سگ موادی چون سیر، اسفناج، آناناس و کدو تنبل به مقدار کم اضافه کرد که به مدفوع طعم بدی میدهد.
هیجان
جالب توجه اینکه با استفاده از اسانس و عطرها میتوان هیجان حیوان را درمان کرده و آن ها را آرام ساخت (lavender، سنبل، اسطوخدوس)
جنگ و دعوا یا فرار؟!
تولهها ۹۰ درصد از زمان خود را صرف گاز گرفتن همدیگر می کنند.
سگ ها در موارد و شرایط زیر اقدام به جنگ می کنند:
۱. زمانی که از سوی سایر سگها احساس امنیت کافی نکنند.
۲. سگ غالب احتیاج به اثبات موقعیت برتر خود را داشته باشد.
۳. بازی کردن که مطالبی برای اثبات برتری و حاکمیت است.
۴. عدم توجه و دادن پاداش به رفتارهای خوب سگ از سوی صاحب حیوان
راه هایی برای جلوگیری از بروز جنگ در بین سگها:
۱. هرگز اجازه ندهید سگ نسبت به یکی از اعضای خانواده (کوچک و بالغ) حاکمیت و حس غالب پیدا کند.
۲. به سگ در مکانهای مختلف و جداگانه غذا دهید.
۳. اگر سگها سر استفاده از اسباب بازی با هم جنگ میکنند هرگز به آن ها اسباب بازی ندهید تا این عادت و رفتار خود را تصحیح کنند.
چگونه دو سگ در حال جنگ را از هم جدا کنیم:
۱. پاشیدن آب بر روی سگ ها
۲. همیشه یک زمان بازی را در برنامه خود با سگتان بگنجانید. (انواع بازی ها)
۳. اگر سگتان از مسافرت با اتومبیل لذت میبرد، او را به مسافرتهای کوتاه داخل شهری ببرید.
۴. برنامه غذایی سگ را کاملاً تحت کنترل در آورده و از چاقی بیش از حد در او جلوگیری کنید.
سگ های سالم و سرحال روزانه ۸ تا ۱۰ ساعت می خوابند. سگ های غمگین بیش از این می خوابند.
در واقع سگ ها برای شاد بودن بایستی به موارد زیر دسترسی داشته باشند:
۱. غذا
۲. آب
۳. ورزش
۴. سرپناه
۵. داشتن همدم و دوست (چون حیوانات اجتماعی اند)
۶. نیاز به توجه های بیشتر از سوی صاحب (عاطفی و بهداشتی)
۷. مراقبتهای منظم دامپزشکی
رفتار و برخورد سگها با سایر حیوانات خانگی
سگها با استفاده از صداها (پارس کردن، ناله کردن، غر و لند کردن) و حرکات بدن (چشم، گوش، ابرو، دهان، سر و دم) با سایر حیوانات ارتباط برقرار میکنند.
سگ در برخورد با سایر حیوانات در ابتدا علایم دوستانه یا تهاجم مختصری را از خود نشان داده و در مرحله بعدی با بوییدن همدیگر (به خصوص بوییدن مناطق متعددی از بدن) به اصطلاح همدیگر را شناسایی میکنند. معمولا سگها تنفر یا ناخوشایندی خود را از سگ یا حیوان دیگر زود نشان نمیدهند. اگر که روابط بین دو حیوان خوب پیش رود با لیسیدن صورت یکدیگر، پریدن از روی شادی و پارس هایی برای طلب بازی، علاقه خود را نشان می دهند. سگ ها پس از گذشت زمان های طولانی همدیگر را با دیدن یا بوییدن شناسایی می کنند.
آن ها در مواجه با انسان معمولا ابتدا دست انسان را بو میکنند. برای پرهیز از گاز گرفته شدن توسط سگ بهتر است کف دست را به سگ نشان داده و انگشتتان را پایین بگیریم و به سگ اجازه دهیم تا دست را بو کند و گرنه در صورت حرکت سریع دست احتمال گاز گرفتگی زیاد است. اگر این مرحله به خوبی انجام شد دست را بر روی شانه یا سینه حیوان بکشید نه بر روی سر چون ممکن است، سگ این عمل را تهدید تلقی کند.
اگر سگ سعی کرد دست شما را گاز بگیرد، برای برقراری دوستی احتمالا صبر و تمرین زیادی لازم است. البته این موارد برای سگ های نگهبان و سگ های ذاتا خشن صادق نبوده و بهتر است که امتحان نشود.
در توله سگ های کم سن (۶ تا ۷ ماهه) دیده شده که گاهی به صدای افراد خاص واکنش نشان میدهند (خشن و ترسو) که این می تواند به دلیل کم تجربگی در روابط اجتماعی آن ها باشد. استفاده از کلاس های تربیت و گاهی اوقات عقیم کردن در مواردی که حیوان خیلی شرور است برای ملایمتر شدن رفتارها لازم به نظر میرسد.
ترس سگ از سایر حیوانات
سگ ها در صورت ترس از سایر حیوانات علائم ترس خود را به ۲ صورت بروز میدهند:
۱. فرارکردن، پنهان شدن پشت صاحب خود، لهله زدن، لیسیدن لب ها، دفع ادرار و مدفوع و…
۲. گرفتن حالات تدافعی، تهاجم، پارس کردن، گاز گرفتن، حملات ناگهانی و…
دلایل:
۱. این امر میتواند به خاطر مسائل ژنتیکی و وراثتی باشد.
۲. به علت تربیت نادرست و عدم اجتماعی شدن حیوان باشد.
۳. احتمال بروز خطر و یا جراحت در حضور سایر حیوانات (مثلاً گربهای که درگذشته به سگ حملهور شده و خاطره ای بد برای حیوان بوده).
۴. دلایل ناشناس
رفتار سگها با یکدیگر
اگر می خواهید دو سگ یا چندین سگ را در خانه نگهداری کنید توصیه می شود هر دو هم اندازه و از جنسهای مختلف باشند. این عقیده که اگرسگ ها با همدیگر بزرگ شوند باهم جنگ و دعوا نخواهند کرد لزوما صحیح نیست.
بهتر است در صورت خریداری سگ دوم هردو سگ را درمکانی غیر از خانه که قلمرو سگ اول است با همدیگر آشنا کنید.
هر سگ را یک نفر نگه دارد. اگر قلاده را محکم بکشیم خودمان حالت جنگ را بین دو سگ ایجاد میکنیم. بهتر است با فاصلهای امن اجازه شناسایی به هر دو سگ را بدهیم.
رفتار سگها با گربهها
روند اجتماعی شدن و زبان بدن در گربهها و سگها با یکدیگر متفاوت است. رابطه این دو حیوان در خانه بایستی تحت کنترل افراد خانه بوده و در صورت خالی بودن خانه هرگز دو حیوان آزاد در خانه رها نشوند. برخی سگ ها نسبت به گربه ذاتا خشن بوده و برخی نیز هیجان زده شده و اقدام به بازی با آن ها می کنند. در این حالت معمولا سگ با اذیت گربه و چنگال های تیزش او مواجه می شود. اگرگربه ها به سگ ها تهاجمی کنند ممکن است سگ نسبت به تعقیب، اذیت و حتی شکار(کشتن) گربه تحریک شود.
رفتار سگها با اسب، گاو و گوسفند
سگ ها در صورت تربیت صحیح برای گلهداری می توانند با حیوانات مزرعه زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند چرا که غریزه سگ ها حکم به تعقیب حیوانات بزرگتر هم چون گاوها را به آن ها می دهند.
رفتار سگ ها با پرندگان، راسوها، خوکچه های هندی، خرگوش و سایر حیوانات خانگی
سگ بایستی تحت نظارت صاحبان خود با سایر حیوانات ارتباط برقرار کرده و در صورت غیبت صاحب حیوان همه آن ها باید از یکدیگر جدا نگهداری شوند.
سگها در اثر شنیدن یا دیدن صحنههایی میتوانند که هیجانزده شده و از روی غریزه، حتی اقدام به حمله به سایر حیوانات کنند.