وضعیت جمعیت یوزپلنگ ایرانی در ۱۴۰۵ | آخرین آمار رسمی

یوزپلنگ ایرانی یا یوزپلنگ آسیایی (Acinonyx jubatus venaticus) در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) در بالاترین سطح خطر، یعنی «در معرض خطر بحرانی انقراض» (Critically Endangered) قرار دارد. این جانور تنها زیرگونه‌ای از یوزپلنگ است که خارج از قاره آفریقا و منحصراً در ایران به‌صورت وحشی زندگی می‌کند.

پاسخ کوتاه: بر اساس جدیدترین اعلام مسئولان پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی (پیش از آغاز تنش‌های نظامی منطقه‌ای در بهمن ۱۴۰۴ / فوریه ۲۰۲۶)، تعداد یوزپلنگ‌های «شناسنامه‌دار» (یعنی افرادی که با دوربین‌های تله‌ای و فناوری تطبیق الگوی خال شناسایی و پایش می‌شوند) در طبیعت به حدود ۲۷ قلاده رسیده بود؛ به‌علاوه حدود ۱۱ قلاده دیگر در سایت‌های تکثیر و مراکز نگهداری در اسارت. این رقم نسبت به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده، یعنی حدود ۱۲ قلاده در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، رشد قابل‌توجهی نشان می‌دهد. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که به دلیل استتار طبیعی بسیار خوب این گونه، عدد واقعی می‌تواند اندکی بیشتر از آمار شناسنامه‌دار باشد؛ در عین حال، این جمعیت هنوز به‌شدت پایین‌تر از برآورد حدود ۱۰۰ قلاده در سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰ میلادی) است.

شمارش دقیق گونه‌ای بسیار کمیاب، گریزان و پراکنده در مساحتی بیش از ۱۴۰ هزار کیلومترمربع از کویرهای مرکزی ایران، کاری دشوار است؛ به همین دلیل نهادهای مختلف گاهی آمارهای اندکی متفاوت اعلام می‌کنند. در ادامه این مطلب، روند تغییرات جمعیت، زیستگاه‌ها، تهدیدهای اصلی، یوزپلنگ‌های نام‌آشنا و برنامه‌های حفاظتی به‌طور کامل بررسی می‌شود.

یوزپلنگ آسیایی یکی از چهار زیرگونه شناخته‌شده یوزپلنگ در جهان است. سه زیرگونه دیگر در قاره آفریقا پراکنده‌اند، اما یوزپلنگ آسیایی تنها در فلات مرکزی ایران باقی مانده و به همین دلیل در منابع فارسی معمولاً «یوزپلنگ ایرانی» نامیده می‌شود. در زبان محاوره‌ای گاهی واژه «چیتا» نیز برای آن به کار می‌رود. توجه داشته باشید که یوزپلنگ (یوز) با «پلنگ ایرانی» (Persian leopard) گونه‌ای کاملاً متفاوت است؛ پلنگ جثه‌ای درشت‌تر و خال‌های حلقه‌ای‌شکل (نه توپر) دارد.

پراکنش تاریخی یوزپلنگ آسیایی بسیار گسترده‌تر از امروز بوده و این جانور زمانی در شبه‌جزیره عربستان، خاورمیانه و آسیای مرکزی تا شبه‌قاره هند دیده می‌شد. مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد یوزپلنگ آسیایی دهها هزار سال پیش (برآوردهایی از ۳۲ تا ۶۷ هزار سال) از یوزپلنگ‌های آفریقایی جدا شده است. امروزه این زیرگونه تنها در بخش‌هایی از کویرهای مرکزی و شرقی ایران، عمدتاً در استان‌های سمنان، خراسان شمالی، خراسان جنوبی و یزد، به‌صورت وحشی زندگی می‌کند و برخلاف تصور رایج، بیشتر در زیستگاه‌های تپه‌ماهوری و کوهپایه‌ای کویری دیده می‌شود تا دشت‌های هموار.

یکی از پرسش‌های پرتکرار، تفاوت یوزپلنگ ایرانی (آسیایی) با یوزپلنگ آفریقایی است. اگرچه این دو ظاهراً بسیار به هم شبیه‌اند، چند تفاوت مشخص میان آن‌ها وجود دارد:

هر دو زیرگونه از سریع‌ترین جانوران خشکی‌زی جهان‌اند و در دویدن‌های کوتاه می‌توانند به سرعتی در حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت برسند. با این حال، به دلیل استقرار در کویرهای سنگی و کوهستانی به‌جای دشت‌های علفزار آفریقایی، یوزپلنگ ایرانی بخشی از رفتار شکار خود را نیز تطبیق داده و به‌جای تعقیب طولانی طعمه، بیشتر به کمین نزدیک آبشخورها روی آورده است.

آمار جمعیت یوزپلنگ ایرانی در طول زمان روند نگران‌کننده‌ای داشته، هرچند در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از رشد نسبی آن مشاهده شد. جدول زیر روند این تغییرات را بر اساس منابع علمی و اعلام‌های رسمی نشان می‌دهد:

لازم به ذکر است این ارقام «برآورد» هستند، نه سرشماری قطعی، و انجمن یوزپلنگ ایرانی (ICS) بارها بر دشواری شمارش دقیق این گونه گریزان تأکید کرده است. با وجود این اختلاف‌نظرهای جزئی، تقریباً همه منابع معتبر در یک نکته هم‌داستان‌اند: جمعیت یوزپلنگ ایرانی طی دو دهه اخیر کاهش شدیدی داشته، اما از سال ۱۴۰۳ تا اوایل ۱۴۰۵ روند نسبتاً امیدوارکننده‌ای از رشد را نیز تجربه کرده است. در همین دوره، رکورد بزرگ‌ترین گروه توله ثبت‌شده برای این زیرگونه (۵ توله همراه یک مادر) نیز به دست آمد. با این حال، از بهمن ۱۴۰۴ به بعد، بروز درگیری‌های نظامی منطقه‌ای، بنا بر گزارش رسانه‌های بین‌المللی از جمله مونگابای، فعالیت‌های میدانی پایش را با محدودیت‌های تازه‌ای مواجه کرده و کارشناسان نسبت به تأثیر آن بر تداوم این روند مثبت هشدار داده‌اند.

یوزپلنگ ایرانی جانوری سازگار با شرایط سخت اقلیمی است و می‌تواند دمایی از ۲۰ درجه زیر صفر در زمستان تا نزدیک ۵۰ درجه بالای صفر در تابستان کویرهای مرکزی ایران را تحمل کند. بر اساس جدیدترین پایش‌های میدانی، مهم‌ترین زیستگاه‌های تأییدشده این گونه عبارت‌اند از:

• پارک ملی و ذخیره‌گاه زیست‌کره توران (استان سمنان) — حیاتی‌ترین کانون باقی‌مانده جمعیت یوزپلنگ ایرانی و محل اجرای برنامه تکثیر در اسارت
• پناهگاه حیات‌وحش میاندشت (خراسان شمالی) — پس از حدود شش سال که حضور یوز در آن تأیید نشده بود، از سال ۱۴۰۳ با مشاهده خانواده «هلیا» دوباره به یکی از زیستگاه‌های فعال تبدیل شد
• پناهگاه حیات‌وحش نای‌بندان (خراسان جنوبی)
• پارک ملی کویر و منطقه دورونه
• پناهگاه حیات‌وحش خوش ییلاق
• مجموعه مناطق حفاظت‌شده بافق، دره‌انجیر، آریز، سیاه‌کوه و کالمند در استان یزد

پراکنش تاریخی یوزپلنگ در ایران گسترده‌تر از فهرست بالا بوده است؛ اما پایش‌های اخیر حضور پایدار جمعیت را عمدتاً در همین کانون‌ها تأیید کرده‌اند و در بسیاری از نقاط حاشیه محدوده تاریخی، شواهد قطعی از حضور یوز در سال‌های اخیر ثبت نشده است. این خود یکی از نشانه‌های ازهم‌گسیختگی زیستگاه یوزپلنگ ایرانی است. تراکم جمعیت در نیمه شرقی کشور، به‌ویژه استان‌های یزد، سمنان، کرمان، خراسان شمالی و خراسان جنوبی، به‌طور محسوسی بیشتر از سایر مناطق است.

ماریتا

در ۹ شهریور ۱۳۷۳، یک ماده یوزپلنگ به همراه سه توله‌اش برای نوشیدن آب به نزدیکی شهر بافق آمد. عده‌ای غیربومی با چوب و سنگ به آن‌ها حمله کردند؛ دو توله کشته شدند و مادر زخمی گریخت. تنها توله بازمانده که توسط محیط‌بانان نجات یافت، «ماریتا» نام گرفت و تا سال ۱۳۸۲ در پارک پردیسان تهران نگهداری می‌شد.

چنگال

چنگال یکی از مسن‌ترین یوزپلنگ‌های ثبت‌شده در جهان بود. یوزپلنگ‌ها معمولاً حداکثر ۱۰ تا ۱۲ سال عمر می‌کنند، اما چنگال نزدیک به ۱۴ سال زیست؛ رکوردی که حتی از مسن‌ترین یوزپلنگ ثبت‌شده آفریقا (۱۲ سال) نیز فراتر رفت. تصویر او نخستین‌بار در سال ۱۳۸۰ توسط دوربین‌های تله‌ای ثبت شد و لاشه‌اش در اسفند ۱۳۸۹ پیدا شد.

کوشکی و دلبر

سه چوپان توله یوزپلنگی را به قصد کشتن به دام انداخته بودند. فردی به نام کوشکی این توله را از آنان خریداری کرد و به سازمان محیط‌زیست هدیه داد؛ این یوزپلنگ به افتخار ناجی‌اش «کوشکی» نام گرفت. کوشکی بعدها برای مشارکت در برنامه تکثیر در اسارت به پارک پردیسان تهران و سپس به سایت تحقیقاتی توران منتقل شد و در کنار ماده‌ای به نام «دلبر» قرار گرفت؛ جفت‌گیری این دو آن‌قدر برای افکار عمومی جذاب بود که رسانه‌های داخلی و بین‌المللی از جمله بی‌بی‌سی فارسی آن را پوشش دادند.

خانواده‌های شناسایی‌شده در سرشماری ۱۴۰۳

در اعلام رسمی سازمان محیط‌زیست در پایان سال ۱۴۰۳، از ۷ یوزپلنگ بالغ شناسایی‌شده با نام‌های فراز و فقه (نر) و هیوا، مهشاد، هلیا، هرب و تلخاب (ماده) به همراه ۱۰ توله یاد شد.

هلیا؛ مادر رکورددار

«هلیا» یکی از شناخته‌شده‌ترین ماده‌یوزهای ایران است. او نخستین‌بار در تابستان ۱۴۰۱ (اوت ۲۰۲۲) در ذخیره‌گاه توران به همراه چهار توله ثبت شد که یک ماه بعد تنها دو توله در کنارش دیده شدند. در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴)، هلیا این‌بار با دو توله تازه در پناهگاه میاندشت رؤیت شد؛ رویدادی که پس از حدود شش سال، نخستین مشاهده تأییدشده یوزپلنگ در این منطقه بود و نشان می‌داد او بیش از ۱۳۰ کیلومتر از توران تا میاندشت پیموده است. در ادامه، هلیا با گروهی پنج‌توله‌ای (بزرگ‌ترین گروه توله ثبت‌شده برای این زیرگونه تا آن زمان) در میاندشت دیده شد. در خرداد ۱۴۰۵، دو توله حدوداً یک‌ساله او زودتر از حد معمول از مادر جدا شدند و برای مدتی نشانی از آن‌ها در دست نبود؛ سازمان محیط‌زیست در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ با فناوری تطبیق الگوی خال‌های پوستی، سالم بودن و توانایی شکار مستقل این دو توله را تأیید کرد. سه توله دیگر همچنان همراه مادر باقی مانده‌اند.

پیروز؛ نخستین یوزپلنگ متولدشده در اسارت

در سایت تحقیقاتی توران، در کنار کوشکی و دلبر، دو یوزپلنگ دیگر به نام‌های «ایران» (ماده‌ای که در سال ۱۳۹۶ در هشت‌ماهگی از قاچاقچیان حیوانات در تهران کشف و ضبط شده بود) و «فیروز» (نری کاملاً وحشی‌زاد که در سال‌های پایانی عمر طبیعی‌اش از توران به مرکز منتقل شد) نیز نگهداری می‌شدند. در ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، ایران پس از جفت‌گیری با فیروز، با عمل سزارین سه توله به دنیا آورد؛ نخستین زادآوری یوزپلنگ آسیایی در اسارت. ایران پس از زایمان توله‌هایش را نپذیرفت و کارشناسان ناچار به تغذیه دستی آن‌ها شدند. دو توله در روزهای نخست زندگی درگذشتند و تنها یک توله نر زنده ماند که نامش «پیروز» انتخاب شد.

پیروز که در پارک پردیسان تهران زیر نظر مراقبانی چون علیرضا شهرداری و با نظارت دامپزشکی نگهداری می‌شد، به نماد ملی امید برای بقای یوزپلنگ ایرانی تبدیل شد. با این حال، در ۹ اسفند ۱۴۰۱، در حدود ۱۰ ماهگی، بر اثر نارسایی کلیوی که گزارش شده با یک عارضه دارویی در روزهای ابتدایی زندگی‌اش مرتبط بوده، درگذشت. مسئولان سازمان محیط‌زیست در آن زمان تأکید کردند که جدای از پیروز، یوزپلنگ‌های دیگری نیز در طبیعت هستند که نیازمند توجه‌اند؛ پیامی که بار دیگر بر اهمیت نگاه فراتر از یک فرد به کل جمعیت این گونه تأکید داشت.

کاهش شدید جمعیت یوزپلنگ ایرانی در دهه‌های اخیر، حاصل ترکیبی از چند عامل هم‌زمان است:

• تصادفات جاده‌ای: بر اساس آمار پلیس راهور و سازمان محیط‌زیست، برخورد با خودرو در جاده‌هایی که از میان زیستگاه‌های یوزپلنگ عبور می‌کنند، مسئول بخش قابل‌توجهی از تلفات ثبت‌شده این گونه در سال‌های اخیر بوده است. جاده‌هایی مانند محور میامی-سبزوار و عباس‌آباد-مشهد از نقاط پرخطر شناخته می‌شوند.
• سگ‌های نگهبان دام: در مناطقی که دامداری با زیستگاه یوزپلنگ همپوشانی دارد، سگ‌های گله گاه توله‌های یوز را از بین می‌برند.
• شکار غیرمجاز و مقابله شبانان: اگرچه شکار یوزپلنگ از سال ۱۳۳۸ ممنوع و این گونه تحت حفاظت قانونی قرار دارد، موارد پراکنده شکار غیرمجاز یا کشته‌شدن یوز توسط دامداران هنوز گزارش می‌شود.
• کاهش طعمه‌های طبیعی: شکار غیرمجاز آهو، قوچ و میش وحشی و کل و بز، منابع غذایی یوزپلنگ را محدود کرده و او را وادار به نزدیک‌شدن به مناطق مسکونی و دامداری می‌کند.
• ازهم‌گسیختگی و تخریب زیستگاه: ساخت‌وساز، جاده‌سازی، معدن‌کاری و توسعه کشاورزی، زیستگاه‌های پیوسته یوزپلنگ را به قطعات کوچک و مجزا تبدیل کرده است.
• تنوع ژنتیکی پایین: کوچک بودن جمعیت باقی‌مانده، خطر همخونی و کاهش تنوع ژنتیکی را افزایش می‌دهد.
• مخاطرات طبیعی: رویدادهایی مانند سیلاب‌های ناگهانی کویری نیز می‌توانند تهدیدی برای توله‌های کم‌سن باشند؛ برای نمونه در فروردین ۱۴۰۵ لاشه یک توله یک‌ماهه بر اثر سیلاب در بخشی از زیستگاه یوز مشاهده شد.
• ناآرامی‌ها و تنش‌های منطقه‌ای: به گزارش رسانه‌های بین‌المللی، بروز درگیری نظامی در منطقه از بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، محدودیت‌های تازه‌ای برای تردد تیم‌های میدانی و تأمین منابع مالی پروژه‌های حفاظتی ایجاد کرده است.

از هر ۲۰ توله یوزپلنگی که در طبیعت متولد می‌شود، بنا بر برآورد کارشناسان، تنها یکی به سن استقلال (حدود ۱۲ تا ۱۸ ماهگی) می‌رسد؛ آماری که نشان می‌دهد حتی در صورت تداوم زادآوری طبیعی، نرخ بقای نسل جدید همچنان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی این گونه است.

برای علاقه‌مندان و ساکنان مناطق نزدیک به زیستگاه یوزپلنگ، تشخیص تفاوت میان روند طبیعی زندگی این گونه و نشانه‌های واقعی هشدار اهمیت دارد.

روند طبیعی و بدون نگرانی معمولاً شامل موارد زیر است:

• جدا شدن توله‌های نزدیک به سن ۱۲ تا ۱۸ ماهگی از مادر و شروع زندگی مستقل — بخشی طبیعی از چرخه زندگی یوزپلنگ، حتی اگر برای مدتی کوتاه رهگیری آن‌ها دشوار شود.
• عدم ثبت تصویر یک فرد شناسایی‌شده در یک یا چند دوره کوتاه پایش، که می‌تواند صرفاً به‌دلیل جابه‌جایی طبیعی جانور در محدوده وسیع زیستگاهش باشد.

نشانه‌هایی که باید جدی گرفته شوند و به سازمان محیط‌زیست یا انجمن یوزپلنگ ایرانی گزارش شوند:

• عدم ثبت هرگونه ردپا، تصویر یا اثر از یوزپلنگ در یک منطقه طی چند سال متوالی پایش مستمر
• مشاهده تلفات متعدد (تصادف جاده‌ای، برخورد با سگ گله یا نشانه‌های شکار) در بازه زمانی کوتاه در یک محدوده
• مشاهده یوزپلنگی با رفتار غیرعادی مانند بی‌حالی شدید، لنگش مداوم، ترشحات غیرطبیعی از بینی یا چشم، یا کاهش شدید وزن — که می‌تواند نشانه بیماری، آسیب یا مسمومیت باشد
• مشاهده توله‌ای به‌ظاهر تنها و بدون حضور مادر برای مدت طولانی در نزدیکی مناطق مسکونی یا جاده

در هیچ‌کدام از این موارد، اقدام مستقیم افراد غیرمتخصص (مانند تلاش برای دستگیری، تغذیه یا درمان جانور) توصیه نمی‌شود؛ چراکه چنین مداخله‌ای می‌تواند برای جانور، به‌ویژه مادر یا توله‌ها، خطرناک باشد و روند طبیعی رفتار آن‌ها را مختل کند. مسیر درست، گزارش سریع مورد به سازمان محیط‌زیست یا محیط‌بانان محلی است تا تیم‌های تخصصی بررسی و در صورت نیاز اقدام کنند.

حفاظت از یوزپلنگ ایرانی بیش از دو دهه است که در دستور کار نهادهای داخلی و بین‌المللی قرار دارد:

• پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی (CACP): با حمایت مالی برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و تسهیلات جهانی محیط‌زیست (GEF)، از سال ۱۳۸۰ با همکاری سازمان محیط‌زیست ایران آغاز شد و در حدود ۱۰ زیستگاه و ۶ استان کشور فعالیت دارد.
• انجمن یوزپلنگ ایرانی (ICS): قدیمی‌ترین سازمان مردم‌نهاد فعال در این حوزه، در کنار پایش میدانی، در آگاهی‌بخشی عمومی و انتشار گزارش‌های علمی نیز نقش مهمی دارد.
• شبکه دوربین‌های تله‌ای و بانک اطلاعاتی الگوی خال: هزاران دوربین در زیستگاه‌های یوزپلنگ نصب شده و تصاویر ثبت‌شده با فناوری تطبیق الگوی خال‌های پوستی هر یوزپلنگ (که مانند اثر انگشت منحصربه‌فرد است) برای شناسایی و ردیابی افراد استفاده می‌شود.
• بیمه یوزپلنگ و محیط‌بانان: از اسفند ۱۳۹۲، ایران محیط‌بانان مناطق زیستگاه یوز و همچنین خود این جانوران را تحت پوشش بیمه تکمیلی قرار داد.
• کاهش تلفات جاده‌ای: نصب علائم هشداردهنده، محدودیت سرعت و در برخی محورها نرده‌کشی، از جمله اقدامات اجراشده برای کاهش برخورد خودروها با یوزپلنگ است.
• برنامه تکثیر در اسارت: از حدود سال ۱۳۹۲، برنامه‌ای برای تکثیر یوزپلنگ در اسارت در پارک پردیسان تهران و سایت تحقیقاتی پارک ملی توران اجرا شده که نخستین دستاورد آن، تولد «پیروز» در سال ۱۴۰۱ بود.

مسیر حفاظت از یوزپلنگ ایرانی همواره هموار نبوده است. از جمله در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۸ میلادی)، گروهی از فعالان محیط‌زیست وابسته به «بنیاد میراث حیات‌وحش پارسیان» به اتهام جاسوسی بازداشت و در سال‌های بعد به‌تدریج آزاد شدند؛ پرونده‌ای که به گفته رسانه‌های بین‌المللی، بخشی از فعالیت‌های میدانی پایش یوزپلنگ را برای مدتی تحت تأثیر قرار داد. همچنین از بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، بروز درگیری‌های نظامی منطقه‌ای میان ایران و برخی کشورها، به گزارش رسانه‌هایی مانند مونگابای، فعالیت‌های میدانی پایش و حفاظت از یوزپلنگ را با محدودیت‌ها و نگرانی‌های تازه‌ای، از جمله کاهش منابع مالی و دشواری تردد تیم‌های محیط‌بانی در مناطق کویری، مواجه کرده است. کارشناسان تأکید دارند تداوم این محدودیت‌ها می‌تواند روند مثبت اخیر جمعیت یوزپلنگ ایرانی را با چالش جدی روبه‌رو کند.

• رانندگی محتاطانه در جاده‌های داخل یا مجاور زیستگاه یوزپلنگ، به‌ویژه در ساعات شب و سپیده‌دم، و رعایت دقیق سرعت مجاز و تابلوهای هشدار.
• گزارش فوری هرگونه مشاهده یوزپلنگ، ردپا یا لاشه به سازمان محیط‌زیست یا انجمن یوزپلنگ ایرانی، به‌جای انتشار صرف در شبکه‌های اجتماعی.
• حمایت مالی یا داوطلبانه از نهادهای معتبر فعال در این حوزه مانند انجمن یوزپلنگ ایرانی.
• پرهیز از مزاحمت برای زیستگاه در بازدیدهای طبیعت‌گردی؛ دنبال نکردن جانور برای عکاسی و حفظ فاصله ایمن.
• افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت این گونه به‌عنوان شکارگر رأس هرم زیستگاه کویری ایران، که با شکار افراد پیر، بیمار و ضعیف طعمه‌های خود، به سلامت کلی اکوسیستم کمک می‌کند.

یوزپلنگ ایرانی، به‌عنوان آخرین بازمانده وحشی یوزپلنگ آسیایی در جهان، مسیری پرفراز و نشیب را پشت سر گذاشته است. رشد جمعیت شناسنامه‌دار از حدود ۱۲ قلاده در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ به حدود ۲۷ قلاده در طبیعت تا بهمن ۱۴۰۴، همراه با ثبت رکورد بزرگ‌ترین گروه توله شناخته‌شده برای این زیرگونه، نشانه‌ای واقعی از اثربخشی برنامه‌های حفاظتی اخیر بود. با این حال، بروز تنش‌های نظامی منطقه‌ای از اوایل سال ۱۴۰۵ بار دیگر بر شکنندگی این دستاوردها تأکید کرد. تا زمانی که تهدیدهایی مانند تصادفات جاده‌ای، ازهم‌گسیختگی زیستگاه و کاهش طعمه‌های طبیعی به‌طور جدی مدیریت نشوند، یوزپلنگ ایرانی در فهرست جانوران در معرض خطر بحرانی انقراض باقی خواهد ماند. آینده این گونه به تداوم و تقویت اقدامات حفاظتی، در کنار مشارکت آگاهانه عمومی، گره خورده است.