سمندر لرستان‭ ‬جواهری‭ ‬در‭ ‬آستانه‭ ‬انقراض

چند‭ ‬سالی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬نزدیکی‭ ‬عید‭ ‬نوروز‭ ‬و‭ ‬آغاز‭ ‬بهار،‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬فروشگاه‌های‭ ‬حیوانات‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬بساط‭ ‬دست‭ ‬فروشان‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬گاهی‭ ‬در‭ ‬گل‭ ‬فروشی‌ها،‭ ‬حیوانات‭ ‬دیگری‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬ماهی‭ ‬قرمز‭ ‬به‭ ‬چشم‭ ‬می‌خورند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬فروش‭ ‬می‌رسند‭. ‬حیواناتی‭ ‬که‭ ‬متاسفانه‭ ‬اغلب‭ ‬بومی‭ ‬کشور‭ ‬خودمان‭ ‬و‭ ‬وحشی‭ ‬هستند‭.‬ از‭ ‬جمله‭ ‬این‭ ‬حیوانات‭ ‬که‭ ‬هیچ‭ ‬کدام‭ ‬حیوان‭ ‬خانگی‭ ‬نیستند،‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬سمندر‭ ‬لرستان،‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬خزری،‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬برکه‌ای‭ ‬اروپایی‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭.‬ البته‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬گوش‭ ‬قرمز‭ ‬نیز‭ ‬گونه‭ ‬دیگری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬همانند‭ ‬ماهی‭ ‬قرمز‭ ‬به‭ ‬فروش‭ ‬می‌رسد‭ ‬اما‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬گوش‭ ‬قرمز‭ ‬و‭ ‬ماهی‭ ‬قرمز،‭ ‬بومی‭ ‬ایران‭ ‬نیستند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬خاطر‭ ‬باید‭ ‬مراقب‭ ‬باشیم‭ ‬تا‭ ‬هرگز‭ ‬در‭ ‬طبیعت‭ ‬ایران‭ ‬رهاسازی‭ ‬نشوند‭. ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬مفصل‭ ‬با‭ ‬سمندر‭ ‬لرستان (Kaiser’s spotted newt) آشنا‭ ‬می‌شویم‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬انتها‭ ‬به‭ ‬لاک‌پشت‌ها‭ ‬نیز‭ ‬اشاره‭ ‬می‌نماییم‭.‬

سمندر‭ ‬کوهستانی‭ ‬لرستان‭ ‬یک‭ ‬گونه‭ ‬دوزیست‭ ‬است‭. ‬دوزیستان‭ ‬حیوانات‭ ‬خونسرد‭ ‬با‭ ‬زندگی‭ ‬دوفازی‭ ‬هستند‭. ‬آنها‭ ‬زندگی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬آب‭ ‬با‭ ‬داشتن‭ ‬آبشش‭ ‬آغاز‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬وقتی‭ ‬رشد‭ ‬می‌کنند‭ ‬آبشش‭ ‬جای‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬ریه‌ها‭ ‬می‌دهد‭. ‬

در‭ ‬واقع‭ ‬فاز‭ ‬اول‭ ‬زندگی‭ ‬درون‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬فاز‭ ‬دوم‭ ‬آن‭ ‬درون‭ ‬خشکی‭ ‬و‭ ‬نزدیک‭ ‬آب‭. ‬گروهی‭ ‬از‭ ‬دوزیستان‭ ‬مثل‭ ‬قورباغه‌های‭ ‬بالغ،‭ ‬فاقد‭ ‬دم‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬دست‭ ‬و‭ ‬پا‭ ‬هستند،‭ ‬گروه‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬فاقد‭ ‬دست‭ ‬و‭ ‬پا‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬سیسیلین‌ها‭ ‬معروفند‭ ‬و‭ ‬گروهی‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬سمندرها‭ ‬دارای‭ ‬دست‭ ‬و‭ ‬پا‭ ‬و‭ ‬دم‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬دوزیستان‭ ‬دم‭ ‬دار‭ ‬می‭ ‬گویند‭. ‬پوست‭ ‬سمندر‌ها‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬دوزیستان‭ ‬فلس‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬برخلاف‭ ‬مارمولک‭ ‬ها‭ (‬خزندگان‭) ‬دارای‭ ‬پوست‭ ‬نرم‭ ‬و‭ ‬مرطوب‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬البته‭ ‬خزندگان‭ ‬برخلاف‭ ‬دوزیستان،‭ ‬زندگی‭ ‬دو‭ ‬فازی‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬تخم‌گذاری‭ ‬به‭ ‬آب‭ ‬وابسته‭ ‬نیستند‭.‬

‭ ‬مردم‭ ‬بومی‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬‮«‬حاجی‭ ‬باریک‭ ‬آب‮»‬‭ ‬نیز‭ ‬می‌گویند‭. ‬سمندر‭ ‬کوهستانی‭ ‬لرستان‭ ‬یک‭ ‬شاخص‭ ‬زیستی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نشانگر‭ ‬سلامت‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬زندگی‭ ‬خود‭ ‬است‭. ‬سمندر‭ ‬واژه‌ای‭ ‬فارسی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬بخش‭ ‬‮«‬سام‮»‬‭ ‬و‭ ‬‮«‬اندر‮»‬‭ ‬تشکیل‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬افسانه‌های‭ ‬کهن‭ ‬ایرانی،‭ ‬سمندر‭ ‬حیوانی‭ ‬زاده‭ ‬شده‭ ‬از‭ ‬آتش‭ ‬معرفی‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬خاطر‭ ‬اینگونه‭ ‬نام‭ ‬گذاری‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬ادبیات‭ ‬پارسی‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬اشعار‭ ‬به‭ ‬سمندر‭ ‬اشاره‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬

این‭ ‬حیوان‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬سالانه‭ ‬هزاران‭ ‬نفر‭ ‬توریست‭ ‬و‭ ‬طبیعت‭ ‬گرد‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬سراسر‭ ‬دنیا‭ ‬برای‭ ‬مشاهده‭ ‬جذب‭ ‬نماید‭. ‬

سمندر‭ ‬کوهستانی‭ ‬لرستان،‭ ‬یک‭ ‬حیوان‭ ‬اندمیک‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬کاملا‭ ‬ایرانی‭ ‬است‭. ‬یعنی‭ ‬اینکه‭ ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬در‭ ‬هیچ‭ ‬کجای‭ ‬دنیا‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬کوچکی‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬خوزستان‭ ‬و‭ ‬لرستان،‭ ‬در‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬زندگی‭ ‬نمی‌کند‭. ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬در‭ ‬جنگل‌های‭ ‬بلوط‭ ‬زاگرس،‭ ‬در‭ ‬جویبار‌ها‭ ‬و‭ ‬چشمه‌های‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬دره‌های‭ ‬جنگلی‭ ‬باز‭ ‬دارای‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬بلوط‭ ‬و‭ ‬پسته‭ ‬وحشی‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کند‭. ‬در‭ ‬نهر‌هایی‭ ‬با‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬نسبتا‭ ‬کم‭ ‬دارای‭ ‬برگ‭ ‬های‭ ‬بلوط‭ ‬در‭ ‬کف‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬ریخته‭ ‬است،‭ ‬تولیدمثل‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬اطراف‭ ‬این‭ ‬نهر‌ها‭ ‬را‭ ‬لکه‌های‭ ‬جنگلی‭ ‬دارای‭ ‬بیرون‭ ‬زدگی‌های‭ ‬صخره‌ای‭ ‬احاطه‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬

اندازه‭ ‬آنها‭ ‬۱۱‭ ‬تا‭ ‬۱۴‭ ‬سانتی‌متر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬رنگ‭ ‬زرد‭-‬نارنجی‭ ‬و‭ ‬سیاه‭ ‬مشخص‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬روی‭ ‬ناحیه‭ ‬ستون‭ ‬مهره‭ ‬یک‭ ‬نوار‭ ‬زرد‭-‬نارنجی‭ ‬دیده‭ ‬می‌شود‭. ‬بر‭ ‬روی‭ ‬بدن،‭ ‬لکه‌های‭ ‬منحنی‭ ‬و‭ ‬مدور‭ ‬زرد‭-‬نارنجی‭ ‬دارد‭. ‬تخم‌گذار‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬تخم‌ها‭ ‬به‭ ‬برگ‌های‭ ‬بلوط‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کف‭ ‬آب‭ ‬جمع‭ ‬می‌شوند‭ ‬می‌چسبد‭. ‬از‭ ‬نظر‭ ‬زمان‭ ‬فعالیت‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬شبانه‭ ‬روز،‭ ‬یک‭ ‬حیوان‭ ‬شب‭ ‬گرد‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬می‌آید‭. ‬

دلایل‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬متنوع‭ ‬است‭..‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬تخریب‭ ‬زیستگاه‭ ‬آنها‭ ‬دو‭ ‬دلیل‭ ‬مهم‭ ‬کاهش‭ ‬این‭ ‬جمعیت‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬شاید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مهمترین‭ ‬دلایل‭ ‬آن‭ ‬کم‭ ‬توجهی‭ ‬خود‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬گنجینه‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬زیستمان‭ ‬است؛‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬مسائل‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬تخریب‭ ‬زیستگاه‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬دیگر،‭ ‬تقریبا‭ ‬خطر‭ ‬بزرگ‭ ‬برای‭ ‬جمعیت‭ ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬صید‭ ‬و‭ ‬فروخته‭ ‬شدن‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬ماهی‭ ‬قرمز‭ ‬برای‭ ‬گذاشتن‭ ‬بر‭ ‬سر‭ ‬سفره‭ ‬هفت‭ ‬سین‭ ‬عیذ‭ ‬نوروز‭ ‬بوده‭ ‬است (‬سین‭ ‬هشتم)‭!‬

برخی‭ ‬فروشندگان‭ ‬متخلف،‭ ‬این‭ ‬سمندر‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬سمندر‭ ‬چینی‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬با‭ ‬ترفند‌های‭ ‬دیگر،‭ ‬به‭ ‬خریداران‭ ‬کم‭ ‬اطلاع‭ ‬می‌فروشند‭ ‬و‭ ‬تقریبا‭ ‬همه‭ ‬آنها‭ ‬به‭ ‬سرنوشت‭ ‬تلخ‭ ‬مشابهی‭ ‬دچار‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬می‌میرند‭. ‬البته‭ ‬عده‌ای‭ ‬نیز‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬پول‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬کلکسیونر‌هایی‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬می‌رسانند‭ ‬و‭ ‬افرادی‭ ‬هم‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬کنجکاوی‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬طبیعت‭ ‬برداشت‭ ‬کنند‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬اینها‭ ‬آسیب‭ ‬جبران‭ ‬ناپذیری‭ ‬به‭ ‬جمعیت‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬جانوری‭ ‬ارزشمند‭ ‬وارد‭ ‬می‌آورد‭ ‬چراکه‭ ‬با‭ ‬خروج‭ ‬هر‭ ‬حیوان‭ ‬از‭ ‬طبیعت‭ ‬تنها‭ ‬آن‭ ‬یک‭ ‬حیوان‭ ‬نیست‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬چرخه‭ ‬طبیعی‭ ‬خارج‭ ‬شده‭ ‬است؛‭ ‬بلکه‭ ‬شانس‭ ‬زادآوری‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آن‭ ‬گونه‭ ‬جانوری‭ ‬کاهش‭ ‬می‌یابد‭. ‬البته‭ ‬همانطور‭ ‬که‭ ‬اشاره‭ ‬شد،‭ ‬تخریب‭ ‬و‭ ‬افت‭ ‬کیفیت‭ ‬زیستگاه‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬مسائل‭ ‬دیگر،‭ ‬بخش‭ ‬بسیار‭ ‬مهم‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬دلایل‭ ‬کاهش‭ ‬جمعیت‭ ‬این‭ ‬حیوان‭ ‬را‭ ‬تشکیل‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬خودی‭ ‬خود‭ ‬نیازمند‭ ‬رسیدگی‌های‭ ‬جدی‭ ‬است‭.  ‬

‭ ‬موسسه‭ ‬خزنده‭ ‬شناسان‭ ‬پارس‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬فرهنگ‭ ‬سازی‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬های‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬تخصصی‭ ‬مستمر‭ ‬و‭ ‬موثر،‭ ‬طی‭ ‬سال‭ ‬های‭ ‬اخیر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬راه‭ ‬گام‌های‭ ‬قابل‭ ‬تقدیر‭ ‬بزرگی‭ ‬برداشته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬اشاره‭ ‬می‭ ‬شود‭:‬

مطالعه‭ ‬و‭ ‬شناخت‭ ‬دقیق‌تر‭ ‬ویژگی‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬و‭ ‬زیستگاه‌هایش‭ ‬و‭ ‬عوامل‭ ‬موثر‭ ‬بر‭ ‬حفاطت‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬گام‭ ‬بسیار‭ ‬مهمی‭ ‬در‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬انقراض‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬زیرا‭ ‬با‭ ‬داشتن‭ ‬اطلاعات‭ ‬دقیق‭ ‬و‭ ‬کافی‭ ‬می‌توان‭ ‬برنامه‭ ‬ریزی‭ ‬درستی‭ ‬برای‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬گونه‭ ‬انجام‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬روشن‌تری‭ ‬گام‭ ‬برداشت‭. ‬آگاه‭ ‬سازی‭ ‬و‭ ‬آموزش‭ ‬مردم‭ ‬ساکن‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬زیستگاه‌های‭ ‬سمندر لرستان‭ ‬یه‭ ‬منظور‭ ‬حفظ‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬و‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬به‭ ‬تاراج‭ ‬رفتن‭ ‬و‭ ‬خروج‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬استان‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬آگاه‭ ‬شدن‭ ‬مردم‭ ‬آن‭ ‬مناطق‭. ‬نصب‭ ‬پوستر‭ ‬در‭ ‬مراکز‭ ‬فروش‭ ‬ماهیان‭ ‬زینتی‭ ‬و‭ ‬اطلاع‭ ‬رسانی‭ ‬و‭ ‬آگاه‭ ‬سازی‭ ‬رو‭ ‬در‭ ‬رو‭ ‬فروشندگان‭ ‬و‭ ‬خریداران‭ ‬حیوانات‭.

‬آگاه‭ ‬سازی‭ ‬و‭ ‬اطلاع‭ ‬رسانی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬ممنوعیت‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬گارد‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬استان‭ ‬تهران‭. ‬برگزاری‭ ‬کارگاه‌های‭ ‬آموزشی‭ ‬و‭ ‬پذیرش‭ ‬داوطلبان‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬همکاری‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬راستا‭. ‬طراحی‭ ‬و‭ ‬چاپ‭ ‬بروشور‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬موزه‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬دارآباد‭. ‬تدریس‭ ‬کارگاه‭ ‬آموزشی‭ ‬دو‭ ‬روزه‭ ‬‮«‬رده‭ ‬بندی،‭ ‬آناتومی‭ ‬و‭ ‬فیزیولوژی‭ ‬خزندگان‭ ‬و‭ ‬دوزیستان‮»‬‭ ‬برگزار‭ ‬شده‭ ‬توسط‭ ‬انجمن‭ ‬های‭ ‬علمی‌دانشجویی‭ ‬‮«‬بیماری‌های‭ ‬حیوانات‭ ‬خانگی‭ ‬غیرمعمول‭ ‬و‭ ‬حیات‭ ‬وحش‮»‬‭ ‬و‭ ‬‮«‬آناتومی،‭ ‬جنین‭ ‬شناسی‭ ‬و‭ ‬تکنولوژی‭ ‬تولید‭ ‬مثل‭ ‬دامپزشکی‮»‬‭ ‬در‭ ‬دانشکده‭ ‬دامپزشکی‭ ‬دانشگاه‭ ‬تهران،‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬آشنا‭ ‬ساختن‭ ‬دقیق‭ ‬دامپزشکان‭ ‬و‭ ‬دانشجویان‭ ‬دامپزشکی‭ ‬با‭ ‬ویژگی‌ها‭ ‬و‭ ‬وضعیت‭ ‬خزندگان‭ ‬و‭ ‬دوزیستان‭ ‬ایران‭. ‬

اطلاع‭ ‬رسانی‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬سازی‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬اقشار‭ ‬مردم‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬روزنامه‌ها‭ ‬و‭ ‬مجلات،‭ ‬صدا‭ ‬و‭ ‬سیما،‭ ‬پخش‭ ‬مستند‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬شبکه‌های‭ ‬مجازی‭. ‬آموزش‭ ‬مستمر‭ ‬کودکان‭ ‬در‭ ‬مدارس‭ ‬تهران‭ ‬و‭ ‬دزفول‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬اطلاع‭ ‬رسانی‭ ‬و‭ ‬آموزش‭ ‬مربیان‭ ‬گردشگری‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬توزیع‭ ‬بروشور‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬اکوتوریست‌ها‭ ‬و‭ ‬آگاه‭ ‬سازی‭ ‬آنان‭.‬

بر‭ ‬اساس‭ ‬قوانین،‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬گونه‌های‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انقراض‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬منع‭ ‬قانونی‭ ‬دارد‭. ‬سمندر لرستان‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬حیوانات‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬هرگز‭ ‬پت‭ ‬یا‭ ‬حیوان‭ ‬خانگی‭ ‬نیستند‭. ‬این‭ ‬حیوانات‭ ‬مستقیما‭ ‬از‭ ‬طبیعت‭ ‬و‭ ‬مناطق‭ ‬حفاظت‭ ‬شده‭ ‬حیات‭ ‬وحش،‭ ‬صید‭ ‬و‭ ‬فروخته‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬آنها‭ ‬عامل‭ ‬مهم‭ ‬تهدید‭ ‬کننده‭ ‬جمعیت‭ ‬آنها‭ ‬و‭ ‬پیش‭ ‬رفتنشان‭ ‬به‭ ‬سوی‭ ‬انقراض‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬خرید‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬حیوانات‭ ‬وحشی‭ ‬کاملا‭ ‬غیر‭ ‬قانونی‭ ‬و‭ ‬غیر‭ ‬اخلاقی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬تجارت‭ ‬حیوانات‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬تهدید‭ ‬انقراض،‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬بین‭ ‬المللی‭ ‬پیگرد‭ ‬قانونی‭ ‬و‭ ‬جریمه‌های‭ ‬سنگین‭ ‬در‭ ‬بر‭ ‬دارد‭. ‬بنابراین‭ ‬شما‭ ‬می‌توانید‭:‬

۱- ‬دوستان‭ ‬و‭ ‬آشنایان‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬آگاه‌تر‭ ‬کنید‭. ‬

۲- ‬کودکان‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬طبیعت‭ ‬و‭ ‬حیوانات‭ ‬و‭ ‬ارزش‌های‭ ‬آنها‭ ‬آشنا‭ ‬سازید‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬آنها‭ ‬توضیح‭ ‬دهید‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬باید‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬و‭ ‬حیوانات‭ ‬وحشی‭ ‬را‭ ‬حفظ‭ ‬کنیم‭. ‬

۳- ‭‬از‭ ‬خریدن‭ ‬سمندر لرستان‭ ‬جدا‭ ‬خودداری‭ ‬کنید‭ ‬حتی‭ ‬اگر‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬کمک‭ ‬کردن‭ ‬و‭ ‬رها‭ ‬سازی‭ ‬باشد‭! ‬خریدن‭ ‬این‭ ‬حیوانات‭ ‬حتی‭ ‬اگر‭ ‬با‭ ‬نیت‭ ‬خیر‭ ‬باشد،‭ ‬بازار‭ ‬متخلفان‭ ‬و‭ ‬قاچاق‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬را‭ ‬رونق‭ ‬می‌بخشد‭ ‬و‭ ‬سود‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬فروش‭ ‬آن،‭ ‬باعث‭ ‬می‌شود‭ ‬فرد‭ ‬متخلف‭ ‬مجددا‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬صید‭ ‬یک‭ ‬سمندر‭ ‬دیگر‭ ‬نمایند‭ ‬و‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬این،‭ ‬توانبخشی‭ ‬و‭ ‬رها‭ ‬سازی‭ ‬این‭ ‬گونه‌ها‭ ‬نیازمند‭ ‬دانش‭ ‬و‭ ‬تجربه‭ ‬متخصصین‭ ‬و‭ ‬دامپزشکان‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬در‭ ‬مراکز‭ ‬تخصصی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬شخصی،‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬امکان‭ ‬پذیر‭ ‬نیست‭. ‬

۴- ‭‬در‭ ‬صورت‭ ‬مواجهه‭ ‬با‭ ‬فروش‭ ‬سمندر لرستان‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬عید‭ ‬نوروز‭ ‬رواج‭ ‬می‌یابد،‭ ‬اطلاعات‭ ‬و‭ ‬آدرس‭ ‬فروشگاه‭ ‬یا‭ ‬فروشنده‭ ‬را‭ ‬بدون‭ ‬آنکه‭ ‬با‭ ‬فروشنده‭ ‬مستقیما‭ ‬وارد‭ ‬بحث‭ ‬شوید،‭ ‬به‭ ‬گارد‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬استان‭ ‬خود‭ ‬گزارش‭ ‬فرمایید‭ ‬(مثلا‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬تلفن‭ ‬۱۵۴۰‭ ‬ و‭ ‬یا‭ ‬به‭ ‬سازمان‌های‭ ‬مردم‭ ‬نهاد‭ ‬و‭ ‬موسسه‌های‭ ‬مرتبط‭ ‬اطلاع‭ ‬دهید و یا‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬رایانامه ‭( ‬iranianawvr@gmail‭.‬com ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬حیوانی‭ ‬به‭ ‬اشتباه‭ ‬خریداری‭ ‬شده‭ ‬بود،‭ ‬می‌توانید‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کلینیک‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬مرکز‭ ‬بازپروری‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬پارک‭ ‬پردیسان‭ ‬تهران‭ ‬تحویل‭ ‬فرمایید‭. ‬

۵- ‭‬به‭ ‬موسسات‭ ‬و‭ ‬سمن‌ها‭ ‬و‭ ‬انجمن‌های‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬و‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬بپیوندید‭ ‬و‭ ‬داوطلبانه‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬گونه‌ها‭ ‬کسب‭ ‬دانش‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬فعالیت‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬سازی‭ ‬نمایید‭ ‬و‭ ‬سایرین‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬و‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬با‭ ‬خود‭ ‬همراه‭ ‬سازید‭. ‬

درباره‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬خزری‭ ‬و‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬برکه‌ای‭ ‬اروپایی‭ ‬که‭ ‬بومی‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬ایران‭ ‬هستند،‭ ‬این‭ ‬نکته‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬مشاهده‭ ‬آنها،‭ ‬درست‭ ‬مثل‭ ‬سمندر لرستان‭ ‬باید‭ ‬مراتب‭ ‬را‭ ‬گزارش‭ ‬دهیم‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬خریداری‭ ‬نمودن‭ ‬آنها‭ ‬خودداری‭ ‬کنیم‭. ‬اما‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬گوش‭ ‬قرمز‭ ‬که‭ ‬بومی‭ ‬ایران‭ ‬نیست،‭ ‬این‭ ‬مطلب‭ ‬لازم‭ ‬به‭ ‬ذکر‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬گونه‌های‭ ‬مهاجم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬هرگز‭ ‬نباید‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬گوش‭ ‬قرمز‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬طبیعت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬رودخانه‌ها‭ ‬یا‭ ‬برکه‌های‭ ‬ایران‭ ‬رهاسازی‭ ‬نمایید‭. ‬در‭ ‬واقع‭ ‬این‭ ‬گونه،‭ ‬برخلاف‭ ‬دو‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬قبل،‭ ‬حیوانی‭ ‬تکثیر‭ ‬یافته‭ ‬در‭ ‬اسارت‭ ‬و‭ ‬غیر‭ ‬بومی‭ ‬است‭ (‬متعلق‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬نیست‭) ‬و‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬طبیعت‭ ‬آزاد‭ ‬کنید،‭ ‬حیات‭ ‬سایر‭ ‬گونه‌ها‭ ‬و‭ ‬نظم‭ ‬اکوسیستم‭ ‬را‭ ‬مورد‭ ‬تهدید‭ ‬جدی‭ ‬قرار‭ ‬می‌دهد؛‭ ‬چراکه‭ ‬به‭ ‬حیات‭ ‬وحش‭ ‬ایران‭ ‬تعلق‭ ‬ندارد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬رقابت‭ ‬با‭ ‬گونه‌های‭ ‬وحشی‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬آسیب‭ ‬زدن‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬می‌پردازد‭. ‬

ماهی‭ ‬قرمز‭ ‬نیز‭ ‬درست‭ ‬مانند‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬گوش‭ ‬قرمز،‭ ‬گونه‌ای‭ ‬غیر‭ ‬بومی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬از‭ ‬رها‭ ‬کردن‭ ‬این‭ ‬ماهی‌ها‭ ‬در‭ ‬آب‌های‭ ‬آزاد‭ ‬و‭ ‬رودخانه‌ها‭ ‬و‭ ‬برکه‌ها‭ ‬و‭ ‬تالاب‌ها‭ ‬جدا‭ ‬خودداری‭ ‬کرد‭ ‬تا‭ ‬حیات‭ ‬آبزیان‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬خطر‭ ‬نیفتد‭. ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬ماهی‭ ‬قرمز‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬حیوان‭ ‬خانگی‭ ‬دیگری‭ ‬را‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬کسب‭ ‬اطلاعات‭ ‬کافی‭ ‬درباره‭ ‬شیوه‭ ‬نگهداری‭ ‬صحیح‭ ‬آنها،‭ ‬مشورت‭ ‬با‭ ‬دامپزشک‭ ‬و‭ ‬فراهم‭ ‬آوردن‭ ‬شرایط‭ ‬مناسب‭ ‬نگهداری‭ ‬و‭ ‬تغذیه،‭ ‬به‭ ‬خانه‭ ‬بیاوریم‭ ‬تا‭ ‬شاهد‭ ‬مرگ‭ ‬و‭ ‬میر‭ ‬میلیونی‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬آغاز‭ ‬بهار‭ ‬طبیعت‭ ‬نباشیم‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬کلی،‭ ‬از‭ ‬خریداری‭ ‬کردن‭ ‬هر‭ ‬نوع‭ ‬حیوان‭ ‬غیرخانگی‭ ‬و‭ ‬وحشی،‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬گونه‌های‭ ‬ایرانی‭ ‬مانند‭ ‬سمندر لرستان،‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬خزری،‭ ‬لاک‌پشت‭ ‬برکه‭ ‬ای‭ ‬اروپایی،‭ ‬سنجاب‭ ‬ایرانی،‭ ‬پرندگان‭ ‬شکاری‭ ‬و‭ … ‬که‭ ‬هیچ‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬پت‭ ‬نیستند،‭ ‬خودداری‭ ‬نماییم‭. ‬

محیط‭ ‬زیست‭ ‬و‭ ‬حیات‭ ‬وحش،‭ ‬گنجینه‭ ‬هایی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬امانت‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬ما‭ ‬سپرده‭ ‬شده‭ ‬اند‭. ‬اگر‭ ‬در‭ ‬حفاظت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬کوشا‭ ‬باشیم،‭ ‬نامی‭ ‬نیک‭  ‬نزد‭ ‬آیندگان‭ ‬به‭ ‬جا‭ ‬خواهیم‭ ‬گذاشت‭…‬

بهاران‭ ‬خجسته‭ ‬باد‭…‬