روابط نزدیک بین انسانها به واسطه پشتیبانی عاطفیای که ایجاد میکند، اثر بسیار قویای بر سلامت فرد دارد. این روابط از شدت استرسهای روزمره کاسته و لذا از بیماریهای مرتبط با اضطراب جلوگیری مینماید. افراد دارای این شرایط، شانس بیشتری جهت رهایی از عوارض بیماریهای خطرناکی نظیر سکته های مغزی، قلبی و سرطان خواهند داشت. تمام موارد ذکر شده شمّههایی از اثر پشتیبانی اجتماعی از فرد هستند.
فقدان روابط اجتماعی مناسب به نظر میرسد که اثرات مخربی بر سلامت فرد داشته باشد. آثاری که با ریسک فاکتورهای اثبات شدهای نظیر مصرف دخانیات، فشار خون بالا، چربی خون، چاقی و فقدان تحرک برابری میکند. مطابق مطالعات به عمل آمده، نگهداری از حیوانات خانگی باعث افزایش ارتباطات اجتماعی افراد شده و اثرات مفید پیش گفته را به دنبال میآورد. از سویی نگهداری از حیوانات خانگی با ایجاد رضایت باطنی در فرد، اثرات مثبت خود را اعمال میکند. در اینجا لذّت بردن از تفریحات مشترک و تمدّد اعصاب موجب بهبود کیفیت زندگی خواهند شد. لذا این نوع دوستی و همراهی در بهداشت فکری فرد میتواند مؤثر باشد.
با وجودیکه تکیه و علاقهمندی به حیوان خانگی نباید هرگز به عنوان جایگزینی برای روابط اجتماعی فرض شود، لیکن این حقیقت که حیوانات نظیر انسانها نیستند، مزایایی دارد:
کمتر پیش میآید که این ارتباط عاطفی خاتمه پیدا کند و یا دچار افت و خیز شود. از طرفی برای فرد استرس و فشاری به دلیل نگرانی از خاتمه این رابطه وجود ندارد.
مشخص شده که برقراری ارتباط با حیوانات در مراحل اولیه داغداری ناشی از فوت عزیزان و پس از درمان سرطان سینه دارای اثرات روان درمانی بارزی میباشد.
تصمیم در آغاز یا ادامه نگهداری از حیوانات خانگی تصمیم مهمی است که میبایست با توجه به آثار مفید و زیان آور آن برای هر فرد صورت گیرد. تقریباً نیمی از خانوادهها در انگلستان از حیوان خانگی نگهداری مینمایند. اغلب آنها این حیوانات را به عنوان عضوی از اعضای خانواده میدانند. برخی منابع تخمین میزنند که حدود ۷۰ درصد از صاحبان حیوانات توصیههای مربوط به رها کردن حیواناتی را که موجب آلرژی در آنها شده جدّی نمیگیرند.
بسیاری از افراد سالخورده به دلیل اینکه در صورت بستری شدن یا نیاز به خدمات درمانی در مراکز ویژه، مجبور به رها کردن حیوانشان میباشند، از مراجعه به این مراکز امتناع میورزند. مرگ یک حیوان خانگی، به خصوص اگر با همسر فوت شده فرد نیز مرتبط بوده باشد یا در برقراری ارتباطات اجتماعی فرد با دیگران تأثیر داشته باشد، میتواند باعث استرس زیادی شود.