درمان اسهال و استفراغ سگ + دلایل جدی

استفراغ سگ یکی از علائم اصلی اختلالات دستگاه گوارش است. استفراغ در سگ‌ها به خودی خود یک بیماری واقعی نیست بلکه صرفا حاکی از وجود بیماری‌های دیگر است. چنانچه استفراغ تنها یک یا دو بار رخ دهد و سگ نیز شاداب به نظر برسد جای هیچگونه نگرانی نیست؛ اما زمانی که استفراغ به صورت مکرر، با قدرت و حاوی مواد غیر عادی نظیر خون، توده‌هایی شبیه به مدفوع، کرم یا اجسام خارجی بوده و یا استفراغ با نشانه‌های دیگری از جمله اسهال، بی حالی، کاهش وزن و تب همراه باشد (یک درجه سانتی‌گراد بالاتر از حد نرمال) معاینه بیمار توسط دامپزشک ضروریست.

در اکثر موارد استفراغ سگ شما ناشی از خوردن مواد محرک و غیر مغذی نظیر آشغال، کاغذ و سایر مواد غیر قابل هضم می‌باشد. در این موارد ابتدا آنچه را که خورده است استفراغ می‌کند و در نوبت‌های بعد مایع سفید رنگی همانند سفیده تخم مرغ یا مایع زرد رنگی را استفراغ خواهد کرد. در این موارد غذای حیوان را ۲۴ ساعت قطع کنید (توله‌ها ۱۲ ساعت) و به جای آب قطعات یخ در اختیار حیوان قرار دهید تا حجم زیادی مایع وارد معده حیوان نشود. در صورت استفاده از آب برای سگ‌های کوچک فقط ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌لیتر و برای سگ‌های بزرگ فقط ۲۰۰ میلی‌لیتر آب قرار دهید.

اگر سگتان کل آب را یک مرتبه خورد همین مقدار آب را ۳۰ دقیقه بعد در اختیار حیوان قرار دهید. چنانچه استفراغ سگ برطرف شد می‌توانید حیوان را با غذاهای پخته سهل الهضم مثل تخم مرغ آب پز، برنج، غذای بچه، گوشت آب پز، گوشت مرغ یا ماهی آب‌پز تغذیه نمایید. در این موارد گوشت را بپزید و به همراه برنج به صورت ولرم یا سرد به حیوان بدهید.

در روز اول باید مقدار این غذاها کم باشد، اما به دفعات در اختیار سگتان قرار دهید. مثلا به جای یک بار با حجم زیاد ۳ بار با حجم کم به حیوان غذا بدهید. چنانچه استفراغ سگ قطع شد می‌توانید چند روز بعد غذای قبلی و اصلی را در اختیار حیوان قرار دهید اما حجم آن باید کم باشد به طوری‌که در چهار روز اول دو سوم از غذای عادی به حیوان داده شود. چنانچه استفراغ سگتان بر طرف نشد یا بدتر شد باید با دامپزشک تماس بگیرید زیرا ورود مواد استفراغ شده به داخل ریه‌ها می‌تواند باعث آسیب به ریه بشود.

استفراغ سگتان می‌تواند ناشی از بیماری‌های عفونی یا تحریک مرکز استفراغ به وسیله سموم مترشحه از باکتری‌ها باشد. استفراغ شدید سگ تعادل الکترولیت‌های بدن را بر هم زده و این امر به سادگی می‌تواند سبب مرگ شود. وجود جسم خارجی باعث انسداد در قسمتی از دستگاه گوارش می‌شود. سرطان، پانکراتیت حاد، نارسایی کبدی، نارسایی کلیوی، نارسایی غدد فوق کلیوی، پیومتر و بیماری سایر اعضا می‌تواند موجب استفراغ شوند.

استفراغ کردن گاه به گاه در سگ‌ها چه به دلایل جدی و چه کم اهمیت، غیر معمول نیست. برای مثال، سگ شما ممکن است بیرون از خانه آشغالی را  بخورد و بعد برای خلاص شدن از غذای فاسد، استفراغ کند. اما، اگر سگ شما مرتبا استفراغ می‌کند می‌تواند نشانه یک مشکل جدی، مثل عفونت، پانکراتیت (التهاب پانکراس)، مسمومیت، سرطان و یا انسداد معدی-روده ای باشد.مراقب سگی که استفراغ کرده باشید و بدانید که چه زمانی نیاز به رسیدگی پزشکی دارد.

۱. کنترل و رسیدگی به شوک: اگر سگ شما علائم شوک را نشان دهد،ممکن است نیازمند درمان فوری توسط پزشک باشد. علائم شوک عبارتند از: رنگ پریدگی پوست و لثه‌ها، رفتار غیرعادی، از حال رفتن، ضعف، دشواری در بلند شدن و حرکت، بی میلی به بالا آوردن سر و افسردگی رفتاری.

۲. سگ خود را گرم و راحت نگه دارید: پس از اینکه سگ شما استفراغ کرد، به او اطمینان خاطر بدهید که کار اشتباهی نکرده. سعی کنید او را بخوابانید. اگر می‌لرزد به نظر می‌آید که سردش است، یک پتو رویش بکشید و به او محبت نشان دهید. بگذارید سگتان راحت بگیرد! به او کمک کنید که آسوده روی زمین قرار بگیرد،تا مجبور به بلند شدن و حرکت کردن نباشد.

۳. موهای کثیف شده‌ی سگتان را با یک حوله‌ی گرم و خیس تمیز کنید: استفراغ خشک شده می‌تواند باعث کرک شدن موی سگتان شود. پس بهتر است آن را تمیز کنید.این کار را پس از اینکه سگتان استراحت کرد انجام دهید و اگر باعث اضطراب وی می‌شود، از انجامش دست بکشید. می‌توانید در زیر چانه و اطرافش حوله‌های کهنه قرار دهید تا در صورت استفراغ مجدد،قالی را کثیف نکند. با این کار نگرانی سگ  برطرف می‌شود و می‌فهمد که جای تایید شده ای برای استفراغ دارد.

۴. به علائمی که نشان دهنده استفراغ مجدد است توجه کنید: سگی که تازه استفراغ کرده را زیر نظر بگیرید، چرا که تکرار آن نیازمند درمان خواهد بود. نشانه‌های استفراغ مجدد عبارتند از: حالت تهوع یا تولید صدایی که انگار چیزی در گلویش گیر کرده وحالت انعطاف ناپذیری در فرم ایستادن و سرگردانی.

۱. نفخ را فورا درمان کنید: اگر سگ شما استفراغ می‌کند، ولی هیچ چیز بالا نمی‌آید، ممکن است شرایط جدی و تهدید کننده‌ای تحت عنوان نفخ پیش آمده باشد. علائم آن شامل تلاش‌های مکرر برای استفراغ است بدون اینکه چیزی بالا بیاید و یا جاری شدن آب دهان(بزاق)، چون نمی تواند آن را قورت بدهد. سگ شما در این حالت نیازمند درمان فوری است. در غیر این صورت ممکن است در عرض چند ساعت بمیرد.

۲. متوجه کم آبی بدن باشید: زمانی‌که سگ شما استفراغ می‌کند، ممکن است به علت حالت تهوع از نوشیدن آب امتناع کند. عدم نوشیدن آب همراه با استفراغ می‌تواند باعث ایجاد کم آبی بدن شود (اگر میزان آبی که از دست می‌دهد، بیش از میزانی باشد که می‌نوشد). اگر سگ شما علائم اولیه کم آبی بدن را نشان می‌دهد، به او به مدت یک روز محلول سرمی حل شده در آب را هر چند ساعت یک‌بار بدهید. اگر علائم بهبود نیافتند، باید درمان دارویی انجام شود.

علائم اولیه کم آبی بدن شامل موارد زیر هستند:

له له زدن شدید، خشکی دهان، لثه‌ها و بینی، خستگی، خشکی و بی حالی چشم‌ها، کاهش حالت ارتجاعی پوست (اگر پوست را نیشگون بگیرید و ول کنید به سرعت به حالت اولیه برنمی‌گردد)، ضعف در نیمه خلفی بدن و عدم تعادل در هنگام راه رفتن.

۳. بدانید که چه زمانی باید با دکتر تماس بگیرید: اگر استفراغ ساده و دلیل آن مشخص باشد، مثل پس از خوردن زباله، در بیشتر موارد با دادن مایعات و ندادن غذا می‌توانید در منزل از سگتان پرستاری کنید. البته،همیشه باید حواستان به علائمی که نیاز به رسیدگی پزشکی دارند باشد.این علائم عبارتند از: حالت تهوع بدون بالا آوردن چیزی، استفراغ یک یا دو مرتبه و ادامه یافتن بی حالی حیوان، استفراغ کردن به مدت بیش از ۴ ساعت و یا عدم توانایی در نگه داشتن مایعات در معده و استفراغ همراه با خون که می‌تواند نشان دهنده‌ی زخم‌های جدی در دیواره‌ی معده باشد.

۱. استفراغ و برگرداندن غذا را از هم تشخیص دهید: سگ‌ها اغلب اوقات می‌توانند غذای هضم نشده را بدون کمک معده و بدون نشانی از بیماری، برگردانند.

اگر سگ شما غذا را برمی‌گرداند،ممکن است فقط احتیاج دارد که آن را کمی بالا آورد و سپس به کمک نیروی جاذبه به معده بفرستد. اما اگر سگتان محتویات معده‌اش را استفراغ کند، عضلاتش منقبض می‌شوند،قوز می‌کند و آنچه استفراغ کرده بد بوست.

• برگرداندن معمولا علامت مشکلات مروی و یا مشکلاتی در مراحل اولیه در هضم است. مثلا سگ مقدار زیادی غذا را با سرعت زیاد خورده است که در این حالت، غذای برگردانده شده هضم نشده و شکل لوله است.
• اگر سگ شما مرتب غذایش را برمی گرداند، ممکن است مشکل مزمنی داشته باشد.غذایش را روی صندلی قرار دهید (تا در زمان خوردن آن،سرش پایین نباشد)، ولی حتما به دامپزشک هم مراجعه کنید.

۲. دلایل استفراغ را بررسی کنید: به رژیم غذایی، رفتار، احساسات و شرایط محیطی سگتان توجه کنید تا بتوانید دلایل استفراغش را تشخیص دهید. مثلا در پیاده روی‌های اخیر آیا ممکن است سگ شما لاشه یا غذای فاسدی خورده باشد؟ استفراغ می‌تواند نشانه‌ای معمول برای خوردن آشغال باشد که در آن صورت بدن حیوان غذای فاسد را از بدن بیرون می‌راند. اگرچه اگر استفراغ سگ ادامه یابد، ممکن است دلایل جدی تری وجود داشته باشد، از جمله: عفونت‌های باکتریایی مجرای معدوی-روده ای، انگل‌های روده ای، یبوست شدید، نارسایی حاد کلیوی، نارسایی حاد کبدی، کولیت، پاروویروس، التهاب مثانه، التهاب پانکراس، هضم ماده‌ی سمی، گرمازدگی، عفونت رحم، واکنش نسبت به داروی خاص و سرطان.

۳. تعیین کنید که آیا استفراغ یکبار اتفاق افتاده یا چندین بار: اگر سگ شما فقط یکبار استفراغ کرده، به طور طبیعی غذا می‌خورد و دفع طبیعی دارد، این امر احتمالا یک مورد منفرد بوده.اما اگر حیوان در طی روز بیش از یکبار استفراغ کند و یا این عارضه بیش از یک روز ادامه یابد، حتما فورا به دامپزشک مراحعه کنید. استفراغ ادامه دار و تکرار شونده باید توسط دامپزشک به طور دقیق بررسی شود.دامپزشک می‌تواند با انجام یکسری آزمایش، بیماری را تشخیص دهد.این آزمایشات شامل:رادیوگرافی، آزمایش خون، آزمایش مدفوع، آزمایش ادرار، سونوگرافی و یا تست باریوم می‌باشد.

۴. محتویات استفراغ را بررس کنید تا به علت پی ببرید: به دنبال اجسام خارجی مثل لفاف (پوشش) بسته بندی، تکه‌های نایلون، قطعات استخوان (شما نباید به سگتان استخوان واقعی بدهید چرا که در بروز استفراغ می‌تواند نقش داشته باشد) و… بگردید. اگر در استفراغ خون دیدید، سریعا حیوان را نزد دامپزشک ببرید چرا که خونریزی می‌تواند به سرعت رخ دهد و موجب مرگ شود.

اگر هیچ جسم خارجی ندیدید، به شکل و قوام محتویات توجه کنید.آیا بیشترمواد هضم نشده دیده می‌شود و یا به شکل مایع درآمده اند؟ آنچه می‌بینید را یادداشت کنید تا در صورت تکرار بتوانید آن را به دامپزشک بگویید. نشان دادن عکس یا نمونه استفراغ به دامپزشک می‌تواند به تشخیص صحیح کمک کند. ضمنا عکس می‌تواند حجم استفراغ را نشان دهد که در تعیین روش درمان موثر است.

۱. از غذا دادن به سگ تا ۱۲ ساعت خودداری کنید: استفراغ کردن می‌تواند باعث تحریک معده‌ی سگ شود که غذا خوردن بلافاصله، می‌تواند باعث استفراغ مجدد شود.معده‌ی حیوان نیازمند زمان برای استراحت است.این امر می‌تواند مشخص کند که علت اسفراغ ماده غذایی بوده یا خیر. از غذا دادن به حیوان اجتناب کنید، حتی اگر به نظر گرسنه می‌آید.این گرسنگی اجباری به سگ این امکان را می‌دهد که هر آنچه که باعث ایجاد این حالت شده را حذف کند.

• توله و یا سگ جوان نباید بیش از ۱۲ ساعت غذا نخورد.
• اگر سگ شما دارای بیماری، بخصوص دیابت است، قبل از قطع غذای به او با دامپزشک صحبت کنید.

۲. به سگتان آب بدهید: هر ساعت به اندازه‌ی یک قاشق چای خوری به ازای هر پوند (تقریبا نیم کیلو) از وزن حبوان به او آب بدهید. این روش را تمام روز و شب تا زمانیکه حیوان بتواند به طور طبیعی آب بنوشد، ادامه دهید. نوشیدن آب زیادی پس از استفراغ می‌تواند منجر به استفراغ مجدد گردد. از طرف دیگر ننوشیدن آب نیز می‌تواند باعث کم آبی بدن شود. در صورتی که سگتان قادر به نگه داشتن این مقدار آب در معده اش هم نیست، با دامپزشک تماس بگیرید.

برای مثال اگر سگ شما ۱۲ پوند (۵/۶ کیلو) باشد،باید ۱۲ قاشق چای خوری (۴/۱ فنجان) آب در طی شبانه روز دریافت کند. به فکر تهیه Pedialyte و Letade از داروخانه باشید.طبق دستور دارو، این پودر الکترولیت را با آب جوشیده مخلوط نمایید. این مخلوط، اثر ملایمی روی معده دارد و حالت کم آبی بدن را برطرف می‌کند.از این مخلوط به همان اندازه ای که آب می‌دادید به سگتان بدهید.توجه داشته باشید که همه‌ی سگ‌ها از مزه‌ی آن خوششان نمی آید و ممکن است از نوشیدن آن امتناع کنند.

۳. دهان سگتان را در صورتی که آب نمی نوشد، مرطوب نگه دارید: برای جلوگیری از کم آبی بدن، باید دهان سگتان را مرطوب نگه دارید.می توانید لثه‌های سگتان را با یک پارچه‌ی کاملا“ خیس ماساژ دهید.این عمل به تر و تازه نگه داشتن دهان او هنگامی که تهوعش به حدی است که نمی تواند آب بنوشد، کمک می‌کند. می‌توانید جلویش تکه‌های یخ بگذارید تا با لیسیدن آن‌ها حداقل مقدار کمی آب به بدنش برسد و دهانش مرطوب بماند.همچنین می‌توانید انواعی از چای مثل چای زنجبیل، بابونه و یا نعنای ولرم به سگتان بدهید تا معده و مسیر گوارشی اش را آرام کند.هر بار فقط چند قاشق غداخوری به او بدهید.اگر سگتان چای ننوشید می‌توانید آن را در قالب‌های یخ فریز کرده و به صورت تکه‌های کوچک یخ زده به او بدهید.

انواعی از مایعات را امتحان کنید تا اینکه بالاخره سگتان یکی از آن‌ها را بنوشد.

۴. تغذیه را شروع کنید: بعد از ۱۲ ساعت تغذیه را با ۳-۲ قاشق چای خوری از غذایی که کم چربی و سریع الهضم است شروع کنید. گوشت‌های کم چربی مثل مرغ بدون پوست و گوشت چرخ کرده، پروتئین لازم را فراهم می‌کنند و سیب زمینی پخته، پنیر کم چربی و برنج کاملا پخته شده، نیاز کربوهیدراتش را برطرف می‌کند.مخلوطی از یک قسمت گوشت کم چربی و ۵ قسمت کربوهیدرات تهیه کنید. این غذا باید کاملا پخته، بدون چربی و بدون ادویه باشد تا هضم آن راحت تر از غذای عادی سگ باشد.

اگر سگتان استفراغ نکرد، هر یک الی دو ساعت کمی بیشتر از این غذا به او بدهید.اما در صورت استفراغ مجدد برای آزمایش او را نزد دامپزشک ببرید.

۵. کم کم غذای عادی سگ را وارد رژیم غذایی کنید: پس از اولین روز تغذیه‌ی سگتان با غذای بی مزه و رژیمی می‌توانید مقدار کمی از غذای عادی اش را با آن مخلوط کنید.

برای مثال غذای اول را نصف به نصف و بعد ۴/۳ غذای عادی و ۴/۱ غذای رژیمی بدهید.سپس به رژیم غذایی عادی برگردید،مگر اینکه استفراغ دوباره شروع شود. در صورت استفراغ مجدد، تغذیه را متوقف کرده و به دامپزشک مراجعه کنید. فکر خوبیست که لیستی از آنچه سگتان می‌خورد و می‌آشامد، مقدار آن‌ها و همچنین رفتار او تهیه کنید.این اطلاعات برای دامپزشک مفید خواهد بود.

با دارو و غدا  آزمایش  نکنید، زیرا ممکن است استفراغ سگ بدتر شود.

نویسنده: ارشیا شکورزاده